Тұрғын үй жалдауынан мейрамханадағы кешкі асқа дейін: Дастан Сәтпаев ойнайтын Бернлиде өмір сүру қанша тұрады?
Дастан Сәтпаевтың Англияға көшуі - оның футболдық мансабындағы жаңа кезең ғана емес, күнделікті өміріндегі үлкен өзгеріс. Қазақстандық жас шабуылшы енді ағылшын футболына, жергілікті климатқа, өмір ырғағына және, әрине, ондағы бағаларға бейімделуі керек.
Бұл ретте Бернли қаласы көпшілік Лондонмен байланыстыратын қымбат Англия бейнесінен айтарлықтай ерекшеленеді. Ланкашир графтығында орналасқан бұл қала елдегі өмір сүруге салыстырмалы түрде қолжетімді жерлердің бірі саналады. Әсіресе жылжымайтын мүлік пен жалға алу бағасы жағынан.
Sports24.kz Бернлидегі өмір сүру құнына қатысты негізгі көрсеткіштерді жинап, бағаларды қазақстандық валютаға аударды. Есептеу кезінде 1 фунт стерлинг = 629,83 теңге бағамы қолданылды. Теңгемен көрсетілген барлық сома шамамен алынған.
Бернлиде баспана қанша тұрады?
Көшіп барғаннан кейінгі ең ірі шығынның бірі - жылжымайтын мүлік. Бұл жағынан Бернли Англияның көптеген ірі қалаларына қарағанда әлдеқайда қолжетімді көрінеді.
Алғаш рет баспана сатып алатындар үшін жылжымайтын мүліктің орташа құны шамамен 116,5 мың фунтты құрайды. Қазақстандық валютаға шаққанда бұл шамамен 73,4 млн теңге.
Ал жалпы нарықты алсақ, бір нысанның орташа бағасы шамамен 130 мың фунтқа, яғни 81,9 млн теңгеге жуық болуы мүмкін.
Дегенмен баға ауданға, баспананың жағдайына және оның түріне қатты байланысты. Пәтердің, шағын таунхаустың және жеке тұрған үйдің құны бір-бірінен бірнеше есе айырмашылық жасауы мүмкін.
Мысалы, 146 мың фунттық баспана шамамен 92 млн теңгеге, ал 165,6 мың фунт тұратын жылжымайтын мүлік шамамен 104,3 млн теңгеге түседі.
Яғни Қазақстанның өзінде де жылжымайтын мүлік сатып алу үшін қомақты қаражат саналатын 70-100 млн теңге көлеміндегі бюджет Бернлиде нақты баспана нұсқаларын қарастыруға мүмкіндік береді.
Бұл - қаланың басты ерекшеліктерінің бірі. Лондонда дәл осындай ақшаға толыққанды баспана табу әлдеқайда қиын болса, Бернлиде бұл сома тек жалдау үшін емес, жылжымайтын мүлік сатып алу үшін де жеткілікті болуы мүмкін.
Баспана жалдау қанша тұрады?
Клубта жалға алу келісімі бойынша өнер көрсетіп жүрген футболшы үшін жеке үй сатып алу бірінші кезектегі қажеттілік бола қоймас. Сондықтан жалға алу нарығын қарастыру әлдеқайда қисынды.
Бернлиде баспана жалдаудың орташа құны айына шамамен 625 фунтты құрайды. Қазіргі бағаммен бұл шамамен 393,6 мың теңге.
Бір бөлмелі нұсқа орта есеппен 461 фунтқа, яғни айына шамамен 290 мың теңгеге түсуі мүмкін.
Екі жатын бөлмесі бар баспана шамамен 582 фунт, немесе 366,6 мың теңге тұрады.
Үш жатын бөлмесі бар нұсқаның бағасы шамамен 689 фунт, яғни айына 434 мың теңге.
Ал егер төрт немесе одан да көп жатын бөлмесі бар кең үй қажет болса, жалдау құны айына шамамен 944 фунтқа, яғни 595 мың теңгеге жуық жетуі мүмкін.
Демек, Бернлиде айына 300-600 мың теңге аралығында әртүрлі форматтағы баспана - шағын пәтерден кең үйге дейін - таңдауға болады.
Англия үшін бұл салыстырмалы түрде төмен баға. Әсіресе Лондон, Манчестер және басқа да ірі қалалармен салыстырғанда, онда тіпті шағын пәтерді жалға алудың өзі айтарлықтай қымбат болуы мүмкін.
Коммуналдық қызметтерге де бөлек бюджет керек
Жалдау ақысы - ай сайынғы шығынның бір бөлігі ғана.
Электр энергиясы, жылыту, су және басқа да коммуналдық қызметтер үшін бөлек төлеу қажет. Егер айына шамамен 200 фунт деп есептесек, бұл шамамен 126 мың теңге.
Интернетті қосқанда жалпы сома шамамен 230 фунтқа, немесе 145 мың теңгеге дейін өсуі мүмкін.
Ұлыбританияда бұдан бөлек Council Tax деп аталатын жергілікті муниципалдық салық бар. Оның мөлшері баспананың санаты мен орналасқан ауданына байланысты.
Егер ай сайын шамамен 212 фунт төлемді негізге алсақ, бұл шамамен 133,5 мың теңге.
Осылайша, жалға алушы баспананың өз құнына қосымша, нысанның түріне, энергия тұтынуына және келісім талаптарына қарай шамамен 150-250 мың теңге көлемінде міндетті тұрмыстық шығын болуы мүмкін екенін ескергені жөн.
Мейрамханаға бару қанша тұрады?
Бернлидегі мейрамхана бағалары аса жоғары емес.
Арзан мекемеде бір адам шамамен 10-15 фунтқа түскі ас іше алады. Теңгеге шаққанда бұл шамамен 6300-9450 теңге. Орта деңгейдегі мейрамхананы таңдасаңыз, бір адамға есеп көбіне 20-30 фунт, яғни шамамен 12,6-18,9 мың теңге аралығында болады.
Бірнеше тағамнан тұратын екі адамға арналған кешкі ас шамамен 60 фунтқа, яғни 37,8 мың теңгеге түсуі мүмкін.
Ал қымбатырақ мейрамханада есеп 80 фунтқа және одан да жоғары, яғни шамамен 50 мың теңгеге дейін жетуі ықтимал.
Осылайша, Бернлидегі кәдімгі кафе немесе мейрамханаға бару құны Қазақстанның ірі қалаларындағы жақсы деңгейдегі мекемелермен шамалас. Ал премиум санаттағы орындарда қорытынды есеп, әрине, айтарлықтай жоғары болуы мүмкін.
Кофе, фастфуд және жеңіл тағамдар
Күнделікті шығындар бұдан әлдеқайда төмен.
Бір шыны кофе әдетте бірнеше фунт тұрады. Шамамен 3-4 фунт деп есептесек, бұл 1900-2500 теңгеге жуық.
Фастфуд орнындағы түскі ас шамамен 10 фунт, яғни 6300 теңге тұруы мүмкін.
Ал көлемдірек мәзір немесе толыққанды жылдам түскі ас шамамен 12-15 фунтқа түседі. Бұл 7,5-9,4 мың теңгені құрайды.
Егер үнемі сырттан тамақтансаңыз, бір айда қомақты сома жиналуы мүмкін. Ал азық-түлікті өзіңіз сатып алсаңыз, шығын, әрине, төмен болады.
Азық-түлікке қанша қаражат қажет?
Бір адамға азық-түлік үшін айына шамамен 200 фунт қарастыруға болады.
Теңгеге шаққанда бұл шамамен 126 мың теңге.
Әрине, кәсіби футболшының тамақтану рационы қарапайым адамның азық-түлік қоржынынан айтарлықтай ерекшеленеді. Спортшыға ақуызға бай тағамдар, жаңа піскен көкөністер, жемістер, сапалы көмірсулар және арнайы спорттық тағамдар көбірек қажет.
Сонымен қатар тамақтанудың бір бөлігін клуб қамтамасыз етуі мүмкін. Мысалы, жаттығу базасында немесе матчтар мен сырт алаңдағы кездесулер кезінде. Сондықтан Сәтпаевтың нақты жеке шығындары Бернлидің қарапайым тұрғынының орташа көрсеткішінен өзгеше болуы мүмкін.
Байланыс, интернет және басқа да ұсақ шығындар
Ұялы байланысқа айына шамамен 20 фунт, яғни 12,6 мың теңгеге жуық қаражат қажет болуы мүмкін.
Қосымша жазылымдар, ойын-сауық және түрлі сервистерге тағы шамамен 30 фунт, яғни айына 19 мың теңгеге жуық қаражат жұмсалуы мүмкін.
Бұған такси, киім-кешек, тұрмыстық заттар, жеке сапарлар және әр адамның өзіне байланысты басқа да шығындарды қосуға болады.
Кәсіби футболшының шығындарының бір бөлігі қалпына келу, жеке жаттығулар, массаж, қосымша тамақтану және сапарларға байланысты болуы мүмкін. Дегенмен мұның көп бөлігін әдетте клуб өз мойнына алады.
Бернлиде бір ай өмір сүруге қанша қаражат қажет?
Тұрғын үй, коммуналдық қызметтер, азық-түлік, байланыс және негізгі тұрмыстық шығындарды қосқанда, бір адамның базалық айлық бюджеті шамамен 1000-1300 фунт аралығында болуы мүмкін.
Қазақстандық валютаға шаққанда бұл шамамен 630-820 мың теңге.
Мысалы, 1290 фунт шамамен 812,5 мың теңгені құрайды.
Бұл қарапайым өмір сүруге арналған шамамен алынған көрсеткіш екенін ескерген жөн. Егер қымбатырақ үй жалдап, мейрамханаларға тұрақты барып, такси пайдаланып және ойын-сауыққа жұмсалатын қаражатты шектемесе, бір айлық бюджет 1 млн теңгеден оңай асып кетуі мүмкін.
Екінші жағынан, футболшының кейбір шығындарын клуб өтеуі немесе олар келісімшартта қарастырылуы мүмкін. Сондықтан қарапайым тұрғынның стандартты шығындарын Сәтпаевтың шығындарымен тікелей салыстыру дұрыс болмас еді.
Бернли - Англиядағы мансапты бастау үшін ең қымбат нұсқа емес
Ағылшын мегаполистерімен салыстырғанда, Бернли қаржылық тұрғыдан біршама қолайлы қала болып көрінеді.
Айына шамамен 300-600 мың теңгеге баспана жалдау, 70-100 млн теңгеге жылжымайтын мүлік сатып алу, 7-10 мың теңгеге түскі ас ішу және бір адамға 15-20 мың теңгеге толыққанды кешкі асқа бару — Бернлидегі күнделікті өмірдің қазақстандық валютаға шаққандағы шамамен көрінісі осындай.
Бұл ретте Сәтпаевтың өзі үшін мұндай шығындар әбден көтере алатындай көрінеді. Британдық БАҚ мәліметінше, оның «Челсимен» жасалған келісімшарт бойынша ай сайынғы жалақысы шамамен 14 мың фунт стерлингті құрайды. 1 фунт 629,83 теңге бағамымен есептегенде, бұл айына шамамен 8,8 млн теңге.
Алайда 18 жастағы футболшы әзірге бұл соманың барлығын өз бетінше жұмсай алмайды. Шамамен 12 мың фунт, яғни 7,6 млн теңгеге жуық қаражат ай сайын оның ата-анасының атына ашылған арнайы шотқа аударылады. Сәтпаев бұл қаражатқа 22 жасқа толғаннан кейін ғана қол жеткізе алады.
Осылайша, қазіргі уақытта оның тікелей пайдалана алатын қаражаты айына шамамен 2 мың фунт, яғни 1,26 млн теңге.
Бұл соманы Бернлидегі өмір сүру құнымен салыстырсақ, қызықты жағдай қалыптасады. Тіпті баспана жалдауға 400-600 мың теңге, сондай-ақ тамақтану, байланыс пен күнделікті қажеттіліктерге қаражат жұмсағанның өзінде, қалған сома көп жағдайда жайлы өмір сүруге жеткілікті. Оның үстіне кәсіби футболшының кейбір тұрмыстық шығындарын клуб қосымша өтеуі мүмкін.
