Әлем чемпионатының ашылу матчтары қандай болған: алаң иесі әрдайым қатыспаған
12 маусымға қараған түні Мексика – ОАР матчы арқылы 23-ші әлем чемпионаты басталады. Sports24.kz төрт жылда бір өтетін футбол әлемінің басты оқиғасын ашқан ойындардың тарихын бір арнаға тоғыстырды.
1930-жылдары турнирдің басында бірнеше матч өткізу – қалыпты тәжірибе
Алғашқы әлем чемпионаттарының бірыңғай форматы болмаған. Мысалы, 1930 жылғы алғашқы турнир топтық кезеңдермен өтті, алайда алғашқы екі матчта алаң иесі – Уругвай ойнаған жоқ. Бұл кездесулерде Франция мен Мексика, сондай-ақ АҚШ пен Бельгия бақ сынады, әрі екі матч та бір уақытта өтті.
1934 жылғы турнирде тіпті топтық кезең болмады, бірден плей-офф жүйесінде өтті. 1/8 финалдағы барлық ойындар, яғни финалдық кезеңнің ашылу матчтары, 1934 жылдың 27 мамырында жергілікті уақытпен 16:00-де басталды. Демек, техникалық тұрғыдан олардың бәрі, соның ішінде Италия – АҚШ матчы да, ашылу кездесуі ретінде саналады.
1970 жылға дейінгі әлем чемпионаттарында алаң иелері төрт рет турнирді ашу құқығына ие болған, бірақ бұл жүйелі түрде болған жоқ. Тек 1974 жылы соңғы ереже бекітілді.
Қорғаушы чемпион турнирді ашады
1974 жылдан 2002 жылға дейінгі сегіз әлем чемпионаты "ашылу матчында – қазіргі чемпион ойнайды" ережесімен өтті. Алайда титулын қорғаушы команда үшін алғашқы ойын әдетте қиындықпен басталатын.
Бразилия мен ГФР алғашқы матчтарын тең аяқтады (Югославия және Польшаға қарсы, екеуі де – 0:0), сол сияқты Италия да 1986 жылы Болгариямен 1:1 болды. Ал Аргентина бұл мәртебеде екі рет 0:1 есебімен жеңілді: 1982 жылы Бельгияға, 1990 жылы Камерунға.
- Сондай-ақ оқыңыз: Соңғы бес әлем чемпионы қанша сыйақы алды?
Бұл сәтсіздікті тек 20 жылдан кейін ғана бұзу мүмкін болды: Германия 1994 жылы АҚШ-та Боливияны 1:0 есебімен жеңді, ал Франциядағы турнирде Бразилия Шотландияны 2:1 есебімен ұтты.
Бұл ережемен өткен соңғы турнир – 2002 жылы Жапония мен Оңтүстік Кореядағы чемпионат: Франция Сенегалға 0:1 есебімен ұтылды.
Қазіргі форматтағы ашылу матчы
Иә, турнирді алаң иесі ашатын ереже тек соңғы 20 жылда ғана түпкілікті бекітілгенін байқауға болады.
Бұл жолы алаң иелеріне көбірек жолы болды: өткен мундиалда тек Катар ғана Эквадормен ашылу матчында 0:2 есебімен жеңілді. Қалған үш "үйдегі құрама" – Германия, Бразилия және Ресей өз матчтарын жеңіспен бастады (Коста-Рика, Хорватия және Сауд Арабиясына қарсы тиісінше).
Бұл жерде жалғыз тең ойын – 2010 жылғы турнирде Оңтүстік Африка мен Мексика құрамалары арасында тіркелді. Айтпақшы, дәл осы екі құрама турнирдің алғашқы матчында қайта жолығады.
Бұл ойынды "ашылу матчы" деп атау дұрысырақ. Себебі Канада мен АҚШ-тың да өз ашылу ойындары болады, тиісінше Босния және Герцеговина мен Парагвайға қарсы. Дегенмен, №1 матчта ойнау – әрдайым үлкен мәртебе.
