Торехан Сабырхан әлде Абылайхан Жүсіпов: Азия ойындарына кім баруы тиіс?
Қазақстанның басты үміті дәстүрлі түрде бокс құрамасы болмақ, ал кей салмақ дәрежелерінде құрамаға іріктеу өте тартысты өтетіні анық.
Ең күрделі таңдау бапкерлер штабы үшін 70 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде туындады. Бұл жерде бірден екі әлемнің қазіргі чемпионы – Торехан Сабырхан мен Абылайхан Жүсіпов – бір жолдама үшін таласып отыр.
Екеуі де чемпиондық деңгейін ірі халықаралық турнирлерде дәлелдеген, бірақ бұл жетістікке әртүрлі жолмен келді. Одан бөлек, олардың ішкі бәсекесі бір жылдан астам уақыт бойы жалғасып, әр жолы жаңа сипат алып келеді.
Sports24.kz Сабырхан мен Жүсіпов арасындағы тартыстың қалай басталғанын, Азия ойындарындағы ықтимал қарсыластарын кім жеңгенін және біздің пікірімізше, Нагояда Қазақстанды кім лайықты түрде таныстыра алатынын сараптайды.
Торехан мен Абылайханның текетіресі қалай басталды?
Бұл текетірес 2025 жылдың мамырында басталды. Әлемнің екі дүркін чемпионы Махмұд Сабырханның інісі Торехан ресми түрде 67 келіден олимпиадалық 70 келіге ауысты.
Дебюті өте сенімді шықты. Бангкоктағы халықаралық турнирде жас қазақстандық бірнеше жекпе-жекте жеңіске жетіп, агрессивті әрі көркем бокс көрсетті.
Сол сәтте-ақ Сабырхан құрамаға басты үміткер екенін аңғартты. Бірақ бірнеше апта өткен соң оның басты қарсыласы пайда болды.
Жүсіпов турнирде жеңіске жетті, бірақ сенімді болмады
Сабырхан қатысқан турнирден шамамен 20 күн өткен соң, Абылайхан Жүсіпов Эйндховендегі халықаралық турнирге аттанды.
Тәжірибелі қазақстандық та жарыста топ жарды, бірақ оның алтынға апарар жолы сенімді бола қоймады. Бірнеше жекпе-жек төрешілердің бөлек шешімімен аяқталып, жеңімпаз кез келген спортшы болуы мүмкін еді.
Әсіресе, Өзбекстанның Олимпиада чемпионы Асадхуджа Муйдинхуджаевпен финалдан кейін сұрақ көп болды.
Бірінші раундта боксшылар екі рет бастарын соғыстырып, Жүсіповтің қасы жарылды. Екінші раунд басында бұл эпизод қайталанып, төреші қазақстандықтың жарақатына байланысты жекпе-жекті тоқтатты. Нәтижесінде жеңіс Жүсіповке бірінші раундтың қорытындысы бойынша берілді.
Сол себепті Астанада өтетін үйдегі Әлем кубогында құрамаға кім алынатыны жанкүйерлер арасында үлкен қызығушылық тудырды.
Бас бапкер таңдауын Жүсіповке жасады ма?
Жанкүйерлер әлеуметтік желіде Сабырханға мүмкіндік беруді сұрағанына қарамастан, сол кездегі Қазақстан құрамасының бас бапкері Қайрат Сәтжанов таңдауын Жүсіповке жасады.
Бұл шешім түсінікті еді: Абылайханның халықаралық тәжірибесі мол, ал Торехан ересектер арасында жаңа салмақта енді ғана бастады.
Алайда бұл шешім өзін-өзі ақтамады. Жүсіпов Астанадағы үйдегі Әлем кубогының алғашқы жекпе-жегінде-ақ жеңіліп қалды. Оның үстіне, тағы да қолайсыз сценарий қайталанды – жекпе-жекте жарақат алды.
Осыдан кейін бапкерлер штабына сын күшейді, ал World Boxing ұйымының әлем чемпионатына жолдама Торехан Сабырханға бұйырды.
Торехан 19 жасында әлем чемпионы атанды
Ливерпульде жас қазақстандық өз мүмкіндігін толық пайдаланды.
Сабырхан бес жекпе-жекте де жеңіске жетіп, World Boxing тұжырымы бойынша тұңғыш әлем чемпионатының алтынын жеңіп алды. 19 жасында Торехан әлем чемпионы атанып, 70 келіге дейінгі салмақта ұлттық құраманың бірінші нөмірі мәртебесін бекітті.
Жүсіповке бұл жағдай қайтадан ішкі бәсеке арқылы алдыңғы орынға оралу керектігін білдірді.
Абылайхан Жүсіпов қалай әлем чемпионы болды?
Бірінші нөмір мәртебесінен айырылған соң, Абылайхан Қазақстан чемпионатынан өтіп, өз есімін өшіруге әлі ерте екенін дәлелдеді. Ел біріншілігіндегі жеңіс оған Дубайдағы IBA әлем чемпионатына жол ашты.
Бұл жерде Жүсіпов мүлде басқа деңгей көрсетті. Қазақстандық спортшы бес жекпе-жекті де ұтып, алғаш рет әлем чемпионы атанды. Бұған дейін оның еншісінде әлем чемпионатының үш қола медалі болған, сондықтан Дубайдағы алтын ерекше құнды.
Бұл – жауаптың өз ерекшелігі: Сабырхан мүмкіндік алып, әлем чемпионы атанды.
Жүсіпов құрамадағы орнын жоғалтқанымен, ішкі бәсекеде де әлем чемпионына айналды.
2026 жыл тағы да күштер балансын өзгертті
Жаңа маусымда Сабырхан ұлттық құраманың бірінші нөмірі мәртебесін сақтап, Испаниядағы халықаралық турнирде топ жарды.
Одан соң Моңғолиядағы Азия чемпионатына барып, финалға дейін жетті. Бірақ сол жерде күтпеген жерден иорданиялық Зияд Ишаишқа есе жіберді.
Бұл уақытта Жүсіпов өз мүмкіндігін күтті. Ол оны Қытайдағы World Boxing Әлем кубогының екінші кезеңінде алды.
Бұл турнир Азия ойындары қарсаңында өте маңызды еді – Азияның ең үздік боксшылары жиналды.
Жүсіповке өте ауыр жеребе түсті.
Жүсіпов Әлем кубогында қалай жеңіске жетті?
Абылайхан үшін алғашқы маңызды сынақ – 2025 жылғы Астана Әлем кубогының чемпионы, бразилиялық Каян Рейес болды.
Жүсіпов оны жеңді. Одан кейін Өзбекстанмен принципті текетірес болды. Қазақстандық боксшы Шавкатжон Болтаевты артта қалдырып, жартылай финалға жолдама алды.
Жартылай финалда оны Азия чемпионатының финалында Тореханның жолын кескен Зияд Ишаиш күтті.
Жүсіпов елдесі үшін қарымта қайтарып, иорданиялықты тоқтатты.
Финалда қазақстандық боксшы Тореханға да қиындық тудырған үндістандық Дипакпен кездесті.
Бұл жерде де Жүсіпов мықтырақ болды. Осылайша, Абылайхан Әлем кубогын жеңіп, Азия ойындарындағы Қазақстанның мүмкін қарсыластарының бірнешеуін жолда қалдырды.
Нагояға кім лайық?
Енді басты сұрақ туындайды. Азия ойындарына финалист Торехан Сабырхан ба, әлде Әлем кубогының чемпионы Абылайхан Жүсіпов пе баруы керек?
Біздің ойымызша, қазіргі таңда Жүсіповтың дәлелі көбірек.
Біріншіден, қарағандылық спортшы Азияның ең мықты боксшылары жиналған соңғы ірі турнирді жеңді. Екіншіден, алтынға барар жолда ол алдағы Азия ойындарында қарсылас болатын бірнеше спортшыны жеңді. Үшіншіден, Жүсіпов ірі турнирлерде, күрделі жеребелерде жеңіске жете алатынын әлденеше мәрте дәлелдеді. Әуесқой боксқа қайта оралған соң, ол тек бір рет қана жеңіліп, артынша әлем чемпионы атанды. Ақырында, тәжірибе факторы бар.
Торехан өте талантты, 19 жасында әлем чемпионы болды. Бірақ Жүсіпов әлдеқайда ұзақ уақыт жоғары деңгейде өнер көрсетіп, бір қателік бүкіл турнир тағдырын шешетін жарыстарды тамаша өткізеді.
Солай бола тұра, Сабырханды есептен шығару дұрыс емес. Ол World Boxing-тің қазіргі әлем чемпионы әрі құрамадағы бірінші нөмір, ал Азия чемпионатының финалындағы жеңіліс оны Жүсіповтен төмен деп есептеуге себеп бола алмайды.
Іріктеуді қалай өткізу керек?
Біздің ойымызша, ең әділ шешім – Сабырхан мен Жүсіпов арасында ресми спарринг өткізген жөн.
Бір жекпе-жек жеткіліксіз болуы мүмкін. Егер сөз Азия ойындары мен континенталды жарыстың алтын медалі туралы болса, екі жеңіске дейінгі серия ұйымдастыру қисындырақ.
Осындай іріктеу ұлттық құраманың бірінші нөмірін объективті анықтауға және спортшы таңдауына қатысты сұрақтарды толықтай жояр еді.
Қазақстан құрамасының бокстан Азия ойындарына қатысатын ресми құрамы әлі жарияланған жоқ. Бапкерлер шешімі жарыс басталардан шамамен бір апта бұрын белгілі болады. Бірақ қазірдің өзінде бір нәрсе анық: Қазақстан бір салмақта екі әлем чемпионы бар сирек жағдайға тап болды, әрі екеуіне де Азиада алтыны үшін күресуге мүмкіндік бергің келеді.
