Юсуф Ашрапов: Спортшы және оның әлем чемпионатындағы алтынға апарар жолы туралы барлығы

Түрік тамыры бар балуан Қазақстан туының астында медальдар жеңіп жүр.

Юсуф Ашрапов — грек-рим күресінен Азия және әлем чемпионы. 2026 жылдың қазан айында ол Лас-Вегаста өткен U23 World Championships жарысында алтын медаль жеңіп алды. Чемпионаттың 72 кг дейінгі салмақ дәрежесіндегі финалында спортшы бастапқыда басымдықты қарсыласына беріп қойғанымен, кейін күрес барысын өзгертіп, армениялық Гаспар Тертерянды 4:3 есебімен жеңді. Оның әсерлі өнері тек финалдық белдесумен шектелмеді: әлем чемпионатының оған дейінгі төрт белдесуінде ол 30 ұпай жинап, қарсыластарына небәрі бір ұпай берді.

Бұл мақалада Sports24.kz Юсуф Ашраповтың өмірбаяны мен жеке өміріне қатысты қызықты деректерді, сондай-ақ оның спорттық мансабы, жеңіп алған медальдары мен болашағы туралы баяндайды.

Юсуф Ашрапов: өмірбаяны, балалық және жастық шағы

Болашақ кәсіби спортшы Қазақстанның Жамбыл облысы Байзақ ауданына қарасты Сарыкемер ауылында дүниеге келген. Ашрапов туған өңірде үлкен түрік диаспорасы бар, оның отбасын да осы диаспораға жатқызуға болады.

Юсуф 8 жасынан бастап Тараз қаласындағы өзімен бір өңірден шыққан Жақсылық Үшкемпіров атындағы №9 облыстық мамандандырылған балалар-жасөспірімдер спорт мектебінде күреспен айналыса бастаған.

Мектепті бітіргеннен кейін ол М. Х. Дулати атындағы Тараз университетінде білімін жалғастырды. Ашық дереккөздерде оның факультеті мен мамандығы туралы ақпарат жоқ. Алайда мұндай деңгейдегі спортшылар әдетте бұрынғы дене шынықтыру факультетінің негізінде құрылған Дене шынықтыру және алғашқы әскери дайындық жоғары мектебінде оқиды.

Қазақстандық грек-рим күресінің балуаны біраз уақыт Алматыдағы республикалық спорт колледжінде де білім алған. Қазір ол Астанадағы күрес түрлері бойынша олимпиадалық даярлау орталығында жаттығады. Сондай-ақ 2026 жылғы әлем чемпионатына дайындығы Алматыдағы «Тау-Самал» спорт базасында және Шымкент маңындағы «Алматау» тау курортында өткен.

Балуанның үлкен спорттағы жолы қалай басталды?

Қазақстандық спортшы үшін алғашқы маңызды жарыс 2021 жылы Будапештте өткен грек-рим күресінен кадеттер арасындағы әлем чемпионаты болды. Жасы 17-ге дейінгі санатқа сәйкес келген Юсуф Ашрапов 1/8 финалда 0:9, ал ширек финалда 0:7 есебімен жеңіске жетті. Жартылай финалда есеп 3:3 болғанымен, қосымша көрсеткіштер бойынша қарсыласына жол берді. Ал қола медаль үшін белдесуде 12:1 есебімен айқын басым түсті. Осылайша Ашрапов халықаралық аренадағы сәтті бастамасын қола медальмен белгіледі.

2022 жылы балуан Бішкекте өткен Азия чемпионатына және Римде ұйымдастырылған әлем чемпионатына қатысты. Екі жарысты да қола медальмен аяқтады.

Юсуфтың кәсіби мансабы

2023 жылдан бастап Ашрапов кәсіби мансабын белсенді түрде дамыта бастады. Осы кезеңде ол балалар мен жасөспірімдер спортының кезеңін аяқтап, жастар арасындағы жарыстарға қатысу мүмкіндігіне ие болды. Юсуф Иорданияда өткен Азия чемпионатының күміс жүлдегері атанды. Сонымен қатар Швециядағы Haparanda Cup және Финляндиядағы Arvo Haavisto Cup турнирлеріне қатысып, сәйкесінше бесінші және үшінші орындарды иеленді.

Келесі жылы сол кезде салмағы 67 кг дейінгі санатқа сәйкес келген Юсуф Ашрапов Қазақстанға алғашқы алтын медалін сыйлады. Көптен күткен жеңіс Таиландтың Сирача қаласында өткен U20 санатындағы Азия чемпионатында келді. Жартылай финалда ол жапониялық Сузукиді 11:0 есебімен жеңсе, финалда ирандық Мохсен Неджадтан 4:5 есебімен басым түсті.

Бірнеше айдан кейін қазақстандық балуан Испанияның Понтеведра қаласында өткен U20 жастар арасындағы әлем чемпионатының финалына шықты. Бұл жолы ол екінші күміс медалін жеңіп алып, бірінші орынды тағы да ирандық Мохсен Неджадқа берді. Бұған қоса, 2024 жылы Қытайда өткен The Belt and Road Tournament жарысында бірінші орын алды.

2025 жылдың шілдесінде грек-рим күресінің балуаны Мадридте өткен Испания Гран-приінде тағы да бірінші орын иеленді. Ал тамыз айында Болгарияның Самоков қаласында өткен 72 кг дейінгі салмақтағы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында қола медаль жеңіп алды.

«Алтын» 2026 жыл

2026 жыл спортшы үшін одан да табысты болды: ол бірден үш жарыста бірінші орын алды. Қаңтар айында Юсуф Анталияда өткен Яшар Догу, Вехби Эмре және Хамит Каплан атындағы турнирде түркиялық Дженгиз Арсланды жеңіп, алтын медаль иеленді. Тамыз айында Дортмундта өткен Германия Гран-приінде де жеңіске жетті. Алайда Ашраповтың отандастарына жеткізген ең басты жаңалығы қазан айында болды: Қазақстан құрамасының мүшесі АҚШ-та өткен 23 жасқа дейінгі балуандар арасындағы әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды.

Бұл жеңіс бірнеше себепке байланысты ерекше әсер қалдырды. Қазақстандық балуан қырғызстандық Хамзаевты, молдовалық Забицаны және әзербайжандық Халиловты тиісінше 9:0, 9:0 және 1:7 есебімен жеңді. Жартылай финалда түркиялық Өздемирді 5:0 есебімен ұтып, белдесуді мерзімінен бұрын аяқтады. Осы төрт белдесуде балуан қарсыластарына бар болғаны бір ұпай беріп, финалға 30:1 есебімен жетті.

Лас-Вегастағы шешуші белдесуде Ашрапов армениялық Гаспар Тертерянмен кездесіп, 4:3 есебімен жеңіске жетті. Осылайша ол 23 жасқа дейінгі спортшылар арасындағы әлем чемпионы атанды. Қарсылас оңай болған жоқ: Тертерян — 2025 және 2022 жылдардағы әлем чемпионы. Оның үстіне Юсуф осы екі чемпионатта да 1/8 финалда Тертерянға есе жіберген еді. Сондықтан бастапқыда қазақ балуаны 0:3 есебімен ұтылып жатты, бірақ соңында армениялық спортшыны 4:3 есебімен жеңді. Осылайша қарымта қайтарған Ашрапов жеңіс тұғырына көтеріліп, көз жасын тыя алмай Қазақстан әнұранын тыңдады.

Ашраповтың грек-рим күресіндегі жетістіктері

Спортшы қол жеткізген жетістіктерімен тоқтап қалуды жоспарлап отырған жоқ. 2026 жылғы әлем чемпионатындағы жеңісінен кейін берген сұхбатында ол өзінің арманы — Олимпиада ойындарына қатысу екенін және осы мақсатына жету үшін жұмыс істейтінін айтты.

Юсуф Ашрапов қалай өмір сүреді: отбасы және жеке өмірі

Қазақстандық балуан жеке өмірі, отбасылық жағдайы мен тұрмысы туралы ақпаратты жария етпейді.

Спортшының Астанада тұратыны белгілі. Оның ата-анасы бар. Юсуф сұхбаттарында олардың қолдауы мен тәрбиесі үшін алғыс айтқан. Сондай-ақ оның Рамазан есімді ағасы бар. Кезінде ол кішкентай Юсуфты күрес секциясына алып келген.

Біздің талдауымыз көрсеткендей, Ашраповтың өмірінде дін маңызды орын алады. Ол Instagram парақшасында Құраннан үзінділерді жиі келтіріп, «Барлығы Алланың қалауымен» деп жазады.

Спортшының алтын медаль үшін қанша табыс тапқаны туралы ашық дереккөздерде ақпарат жоқ. Дегенмен ұлттық құраманың мүшесі ретінде ол ай сайын спорттық стипендия және салалық федерация мен спорт басқармасынан жалақы алады.

Юсуф Ашрапов туралы қызықты деректер

Спортшының мансабы мен жеке өміріне қатысты мәліметтерге қоса, ол туралы тағы бірнеше қызықты дерек бар:

• Юсуф — «Реал Мадрид» футбол клубының жанкүйері.

• 18 жасқа толғанға дейін спортшы әлем чемпионаттарында екі қола медаль жеңіп үлгерген.

• 2026 жылғы әлем чемпионатындағы жеңісінен кейін Ашраповқа туған жері Жамбыл облысында дәстүрге сай ат сыйлаған.

Болашақта Қазақстан Юсуфты жаңа жетістіктерімен талай мәрте қуана қарсы алады деп үміттенеміз. Оған Олимпиададағы мақсатына сәтті жетуіне тілектеспіз.

Жиі қойылатын сұрақтарға жауаптар

Юсуф Ашрапов ұлты бойынша кім?

Юсуф Ашрапов — ұлты түрік. 30 мыңнан астам адам тұратын ең үлкен түрік диаспорасы оның туған жері — Жамбыл облысында орналасқан. Алайда спортшының азаматтығы — Қазақстан азаматтығы. Ол өзін қазақ деп санайды, қазақ тілінде еркін сөйлейді және Қазақстан туының астында өнер көрсетуді мақтан тұтады.

Юсуф Ашраповтың қанша жеңісі мен жеңілісі бар?

Біздің зерттеуіміз көрсеткендей, 2021 жылдан 2026 жылға дейін спортшы UWW қамқорлығымен өткен 8 чемпионат аясында 33 белдесуге қатысқан. Оның 27-сінде жеңіске жетіп, 6 белдесуде қарсыластарына есе жіберген.

Юсуф Ашрапов қандай медальдар жеңіп алған?

Чемпионаттарды есепке алсақ, қазақстандық таңдаулы балуанның қоржынында қазір 8 медаль бар. Оның ішінде 4 қола, 2 күміс және 2 алтын медаль бар. Соңғы алтын жүлдесін ол жақында Лас-Вегаста өткен U23 World Championships жарысында жеңіп алды.