«Ордабасы» бес клубтың жетістігін қайталады: Қазақстан тарихында «алтын дубльді» кімдер рәсімдеді?
Шымкенттік «Ордабасы» Қазақстан футболының тарихына енді: клуб өз тарихында тұңғыш рет «алтын дубль» рәсімдеді. Андрей Мартиннің командасы 2026 жылғы ҚПЛ-да жеңіске жетіп, кейін Қазақстан Кубогының финалында қызылордалық «Қайсарды» ірі есеппен ұтты. Бұған дейін мұндай жетістікке небәрі бес клуб қол жеткізген, деп хабарлайды Sports24.kz.
Тәуелсіз Қазақстанның 35 маусымы ішінде ғана алты команда елдің ішкі біріншілігіндегі екі басты жүлдені қатар жеңіп алды. Алайда осы уақытқа дейін бірде-бір клуб келесі маусымда «алтын дубльді» қайталай алған жоқ.
«Қайрат», 1992 жыл: тарихтағы тұңғыш дубль
Тәуелсіз Қазақстандағы алғашқы «алтын дубльдің» иегері Бахтияр Байсейітов жаттықтырған алматылық «Қайрат» болды. Ел чемпионатының дебюттік маусымында алматылықтар 34 матчта 24 рет жеңіске жетіп, алтын медальдарды қанжығалады. Екінші орын шымкенттік «Арсенал-СКИФке», үшінші орын павлодарлық «Тракторға» бұйырды.
Қазақстан Кубогының финалында «Қайрат» жамбылдық «Фосфорды» 5:1 есебімен ойсырата жеңді. Юрий Найдовский дубль жасаса, Сергей Климов, Сергей Волгин және Асқар Әбілдаев бір-бір голдан соқты. Сол команда сапында Вахид Масудов, Сергей Волгин және қақпашы Виталий Кафанов ерекше көзге түсті.
Алайда келесі маусымның өзінде «Қайрат» күрт құлдырады. 1993 жылғы чемпионатта алматылықтар тек 11-орынға табан тіресе, Кубоктағы жолын 1/8 финалда аяқтады.
«Елімай», 1995 жыл: чемпиондық және 87-минуттағы шешуші гол
Ел тарихындағы екінші «алтын дубльді» Вахид Масудов басқарған семейлік «Елімай» рәсімдеді. Чемпиондық жолындағы бәсеке тартысты өтті. Семейліктердің негізгі қарсыластары «Тараз» бен қарағандылық «Шахтёр» болды. «Елімайдың» «Қайратты» 4:3 есебімен жеңуі шешуші матчтардың бірі саналды. Соңғы турда команда «Мұнайшыны» 10:0 есебімен ойсырата жеңіп, чемпионатты 67 ұпаймен бірінші орында аяқтады.
Қазақстан Кубогының финалында «Елімай» шымкенттік «СКИФ-Ордабасымен» кездесті. 87-минутта Андрей Мирошниченко соққан жалғыз гол командасына 1:0 есебімен жеңіс әкелді. Мирошниченко маусымның басты қаһармандарының бірі болды: ол чемпионатта 23 гол соқты. Олег Литвиненко, Сергей Вишняков және Виталий Кафанов та көзге түскен ойыншылар қатарында болды.
1996 жылы «Елімай» тағы да чемпиондық үшін күресті, алайда маусымды «Тараз» бен «Ертістен» кейін үшінші орында аяқтады.
«Жеңіс», 2001 жыл: Тлехуговтың рекорды және Кубоктың екі финалы
2001 жылы «алтын дубль» астаналық «Жеңіске» бұйырды. Команданы Владимир Дергач жаттықтырды. Ұжым чемпионатты қатарынан бес жеңіспен бастап, кейін алтын медальдарға мерзімінен бұрын қол жеткізді. Маусымның басты жұлдызы чемпионатта 30 гол соққан Арсен Тлехугов болды. Бұл көрсеткіш Қазақстанның жоғары дивизионындағы бір маусымдағы ең жоғары нәтижелілік рекорды болып қала береді.
2000/01 жылғы Қазақстан Кубогының финалында «Жеңіс» павлодарлық «Ертіспен» кездесті. Негізгі уақыт 1:1 есебімен аяқталып, пенальтилер сериясында елордалық команда 5:4 есебімен дәл шықты. Бір қызығы, сол жылдың күзінде «Жеңіс» келесі турнир аясында тағы бір Кубок финалын өткізді. Бұл жолы астаналықтар «Қайратқа» 1:3 есебімен жол берді.
Тлехуговтан бөлек, команда сапында Юрий Аксёнов, Евгений Ловчев және жас қақпашы Давид Лория ерекше көзге түсті. 2002 жылы «Жеңіс» чемпионатта төртінші орынға сырғығанымен, Қазақстан Кубогын тағы да жеңіп алды: финалда «Ертісті» 1:0 есебімен ұтты.
«Ақтөбе», 2008 жыл: төрт күнде екі жүлде
Ең драмалық «алтын дубльдердің» бірін Владимир Мұханов басқарған «Ақтөбе» рәсімдеді. 2008 жылғы чемпионатта ақтөбеліктер мен қостанайлық «Тобол» 67 ұпайдан жинады. Чемпионды анықтау үшін қосымша «алтын матч» өткізуге тура келді. 20 қарашада командалар Алматыда кездесті. «Тобол» Александр Голбанның голымен есеп ашқанымен, «Ақтөбенің» капитаны Самат Смақов пенальтиді дәл орындап, таразы басын теңестірді. Матчтан кейінгі пенальтилер сериясында ақтөбеліктер 4:2 есебімен жеңіске жетті. Қақпашы Андрей Сидельников сол матчтың қаһармандарының бірі болды.
Бір қызығы, осыдан небәрі төрт күн бұрын «Ақтөбе» Қазақстан Кубогын жеңіп алған еді: финалда команда «Алма-Атаны» 3:1 есебімен ұтты. Сергей Струков дубль жасаса, тағы бір голды Константин Головской соқты. Команданың көшбасшылары қатарында Марат Хайруллин, Юрий Логвиненко және Эмиль Кенжисариев те болды.
2009 жылы «Ақтөбе» чемпиондық атағын қорғай алды, алайда «алтын дубльді» қайталай алмады: ел Кубогы «Атырауға» бұйырды.
«Астана», 2016 жыл: Стоиловтың үстемдік дәуірі
Келесі «алтын дубльді» Қазақстан футболы сегіз жыл күтті. 2016 жылы ішкі біріншіліктің екі басты жүлдесін де болгариялық маман Станимир Стоилов жаттықтырған «Астана» жеңіп алды. Елордалық клуб қатарынан үшінші чемпиондығын иеленіп, басты қарсыласы алматылық «Қайраттан» озып кетті.
Қазақстан Кубогының финалында қарсыластар тағы да өзара кездесті. 47-минутта Жуниор Кабананга соққан жалғыз гол «Астанаға» 1:0 есебімен жеңіс әкелді. Елордалық клуб сапында Ненад Эрич, Марин Аничич, Абзал Бейсебеков, Дмитрий Шомко, Серікжан Мұжықов, Патрик Твумаси және Неманья Максимович ерекше көзге түсті.
Келесі маусым да сәтті өтті. 2017 жылы «Астана» қатарынан төртінші чемпиондығын жеңіп алып, өз тарихында тұңғыш рет Еуропа лигасының плей-офф кезеңіне шықты. Алайда елорда командасы Қазақстан Кубогындағы титулын қорғай алмады. Жүлде «Қайратқа» бұйырды.
Тарихи статистикаға сүйенсек, «алтын дубльден» кейін чемпиондық атағын сақтап қалған екі-ақ клуб бар: «Ақтөбе» мен «Астана». Ал «Жеңіс» бұрынғы бес дубль иесінің ішінен келесі маусымда Қазақстан Кубогын жеңіп алған жалғыз команда болды.
- Сондай-ақ оқыңыз: Қазақстан Кубогының финалындағы «Ордабасы» - «Қайсар» матчының шолуы
Енді «Ордабасының» алдында жаңа міндет тұр: 2027 жылы шымкенттік клуб Қазақстанды УЕФА Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңінде таныстыратын кезде, биылғы жетістігін дәлелдеу.
Еске сала кетейік, 2026 жылғы 7 қарашада «Ордабасы» Қазақстан Кубогының финалында «Қайсарды» 4:1 есебімен ойсырата жеңіп, өз тарихында тұңғыш рет «алтын дубль» рәсімдеді. Бұған дейін чемпионат пен ел Кубогын бір маусымда «Қайрат» (1992), «Елімай» (1995), «Жеңіс» (2001), «Ақтөбе» (2008) және «Астана» (2016) жеңіп алған. Бұл клубтардың ешқайсысы жетістігін келесі маусымда қайталай алмады.
