Илья Ильин: өмірбаяны және спорттық жетістіктері

Илья Ильин — үш түрлі салмақ дәрежесінде әлем чемпионаттарында жеңіске жеткен, Қазақстанның аты аңызға айналған ауыр атлеті. Ол бірнеше рет әлем рекордын жаңартқан. Спортшының спорттық және өмірлік жолы туралы осы материалдан біле аласыз.

Өмірбаяны: балалық шағы

Илья Ильин 1988 жылдың көктемінде дүниеге келген Қызылорда қаласының тумасы. Ол жергілікті № 198 орта мектепте оқыды. Зілтемір көтерумен 6 жасында айналыса бастаған. Бұған әкесі мен ағасының үлгісі шабыт берген. Екі жылдан кейін облыстық СДЮСШОР-ға қабылданды. Оның жаттықтырушыларының қатарында республиканың еңбек сіңірген жаттықтырушысы Вилорий Пак та болды.

Мансабының басталуы

Илья Ильин бала кезінде уақытын босқа өткізбегенін сенімді түрде айтуға болады. Ол тоғыз жасында жасөспірімдер арасында Қазақстан чемпионы атанды. 2001 жылы 13 жастағы вундеркинд ересектер арасындағы ел біріншілігіне қатысты. Семейде өткен бұл турнирде ол күтпеген жерден жүлдегерлер қатарына қосылып, спорт шебері нормативін орындады.

2003 жылдан бастап халықаралық аренада да жетістіктерге жете бастады. Ильин жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионатында қатарынан екі рет жеңіске жетті. 2005 жылы Кореяның Пусан қаласында өткен әлемдік додада 85 кг салмақ дәрежесінде жеңімпаз атанды. Бірнеше айдан кейін Илья осы жарыста 94 кг салмақ дәрежесінде де топ жарды. Қытайдың Ханчжоу қаласында өткен турнирде ол жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында екі дүркін жеңімпаз атанды. Алайда осы екі әлем чемпионатының арасындағы үзілісте Ильин ересектер арасындағы ең жоғары деңгейдегі жарыста да алтын медаль жеңіп үлгерді.

Ересектер арасындағы мансабы

2005 жылдың қарашасында Илья Ильин Катар астанасы Дохада өткен әлем чемпионатында Қазақстан намысын қорғады. Он жеті жастағы спортшы нағыз сенсация жасап, 85 кг салмақ дәрежесінде ересектер арасындағы әлем чемпионы атанды. Сонымен қатар ол жұлқа көтеру және қос сайыс қорытындысы бойынша жасөспірімдер арасындағы әлем рекордтарын жаңартты.

2006 жылы Санто-Домингода бұл тарих қайталанды. Осыған дейін екінші жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында жеңіске жеткен қазақстандық феномен бұл жолы да әлемнің ең мықты ересек спортшыларынан басым түсті. Алайда енді ол 94 кг салмақ дәрежесінде өнер көрсетті. Илья Ильин қайталай алмаған жалғыз нәрсе — рекорд орнату болды. Дегенмен ең бастысы, оның жинаған ұпайы бірінші орын алуға жеткілікті еді. Бірнеше айдан кейін ол Дохада өткен Азия ойындарында тағы бір алтын медаль жеңіп алды.

2008 жылы Бейжіңде өтетін Олимпиадаға Илья фаворит мәртебесінде келді. Денсаулығына байланысты қиындықтарға қарамастан, ол тәуелсіз Қазақстан тарихындағы ауыр атлетикадан алғашқы Олимпиада чемпионы атанды. Зілтемірші келесі Олимпиадада, Лондонда да жеңіске жетті. Өкінішке қарай, 2016 жылы допинг дауына байланысты бұл әдемі жетістік тарихына сызат түсті. Дисквалификацияға байланысты Ильин Рио-де-Жанейродағы Ойындарға жіберілмеді. Ең бастысы, одан Олимпиадада жеңіп алған екі алтын медалі де қайтарылып алынды.

Алайда спортшының басқа атақтары мен жетістіктері күшінде қалды. Жоғарыда аталған оқиғалардан бөлек, оның жетістіктеріне мыналар жатады:

• 2011 және 2014 жылдары ауыр атлетикадан өткен әлем чемпионаттарындағы жеңістері;
• 2010 жылғы Азия ойындарындағы чемпиондығы;
• 105 кг-ға дейінгі салмақ дәрежесінде орнатқан жаңа әлем рекордтары;
• Қазақстан чемпионаттарындағы бірнеше жеңісі.

Илья Ильин соңғы рет 2020 жылы Ташкентте өткен International Solidarity Championships турнирінде өнер көрсетті. Сол жылдың мамыр айында ол спорттық мансабын аяқтағанын ресми түрде жариялады. Қазір Илья Қазақстанда қоғамдық қызметпен белсенді айналысады.

Жетістіктері

Өмірбаяны табыстың үлгісі бола алатын Илья Ильин мансабында ондаған турнирде жеңіске жетті. Біз оның ең маңызды халықаралық жарыстарын таңдадық:

Сонымен қатар Илья Ильин — елдің бірнеше дүркін чемпионы және көптеген жеке марапаттардың иегері. Ол төрт рет әлемнің үздік ауыр атлеті деп танылды. Мемлекет деңгейінде спортшының жетістіктері «Барыс», «Құрмет» және «Отан» ордендерімен, сондай-ақ «Халықтар бірлігі» медалімен марапатталуымен атап өтілді. 2008 жылы Ильин туған Қызылорда облысының құрметті азаматы атанды. Бұдан бөлек, ол бірнеше беделді ұлттық сыйлықтың лауреаты.

Отбасы және жеке өмірі

Илья Ильин — ауыр атлеттер әулетінен шыққан спортшы. Әкесі Александр Геннадиевич жас кезінде күш спорт түрлерімен белсенді айналысқан және осы қызығушылығын ұлдарына да дарытқан. Анасы Галина Яковлевна негізінен үйдегі тәртіпке жауап беріп, күйеуі мен балаларына сенімді тірек болған.

Ильяның өзінен жасы үлкен екі ағасы бар. Ортаншы ағасы Алексей де ауыр атлетикамен кәсіби түрде айналысып, республикалық деңгейде айтарлықтай жетістіктерге жеткен. Уақыт өте келе ол басқарушылық қызметке ауысып, Қызылордадағы облыстық СДЮСШОР-ды басқарған. Үлкен ағасы Александр көпшілікке жария бола бермейтін өмір салтын ұстанады, сондықтан ол туралы ақпарат аз.

Ал Илья Ильин сияқты танымал тұлғалардың жеке өміріне қатысты жаңалықтар әрдайым тез таралады. Қауесеттерді талқыламай, ресми ақпаратпен шектелейік. Спортшының алғашқы әйелі гандболшы Наталья Кулакова болды. Олар 2012 жылы шаңырақ көтерді. Бұған дейін, 2009 жылы жұптың Милана есімді қызы дүниеге келген. Ильяның допингке қатысты айыптаулардан кейін ұзақ уақыт депрессияға ұшырауына байланысты отбасы 2017 жылы ажырасып кетті.

2023 жылдың қаңтарында Ильин екінші рет үйленді. Бұл жолы оның таңдауы белгілі кәсіпкер, спортшының бұрыннан танысы Татьяна Гордиенкоға түсті. 2024 жылы олардың Айли есімді қызы дүниеге келді.

Қызықты деректер

Отбасылық аңызға сүйенсек, Илья Ильин зілтемірмен оқып, жазуды үйренгенге дейін айналыса бастаған.

Шамамен 2012 жылдан бері спортшы вегетариандық ұстанады. Бұл ауыр атлеттер арасында өте сирек кездесетін жағдай. Соған қарамастан, ол әлем чемпионатында жеңіске жетіп, жаңа 105 кг салмақ дәрежесінде рекордтық салмақты көтерді. Ильяның айтуынша, салмақ қосуға торттар, тәтті тоқаштар және сары май жағылған бутербродтар көмектескен.

Спортшы дене шынықтыру және спорт саласы бойынша философия докторы (PhD) дәрежесіне ие.

Илья Ильин мен жанжалдар сирек қатар аталады, дегенмен оның да қиын жағдайларға тап болған кездері бар. Мәселен, 2009 жылы досының үйлену тойындағы жанжал кезінде ол пышақ жарақатын алған. Бақытымызға қарай, жарақаты ауыр болған жоқ.

Сұрақ-жауап

Илья Ильин қай жерде дүниеге келген?

Болашақ әлем чемпионы әрі рекордшы Қызылорда қаласында дүниеге келген. Әкесі жағынан ұлты — орыс, ал анасы жағынан грек тамыры бар. Дегенмен Илья өзін әрдайым қазақстандық ретінде таныстырған.

Ильин рекордтық талпынысында қанша салмақ көтерді?

2015 жылы спортшы жұлқа көтеруде 246 кг салмақты көтерді. Бұл нәтиже 2018 жылы қолданыстан шығарылған 105 кг салмақ дәрежесіндегі әлем рекорды болып қалды. Сол кезде ол қос сайыс қорытындысы бойынша да жаңа рекорд орнатып, 437 кг нәтижеге қол жеткізді.

Илья Ильин қай салмақ дәрежелерінде өнер көрсетті?

Ересектер деңгейінде ауыр атлет әлем чемпионаттарында 85 кг, 94 кг және 105 кг салмақ дәрежелерінде жеңіске жеткен.

Ильин спорттық мансабында қанша табыс тапты?

Нақты соманы айту қиын. Шамамен алынған бағалаулар бойынша, оның жүлделерден, мемлекет тарапынан берілген бонустардан және демеушілік келісімшарттардан тапқан жалпы табысы бірнеше миллион долларды құраған.