Аңыз бен болашақ: Ризабек Айтмұхан Астанадағы әлем чемпионатында Садулаевты тоқтата ала ма?
Sports24.kz бұл қарсыласудың нәтижесін не шешуі мүмкін екенін талдайды.
Садулаев — фаворит, бірақ жеңілмейтін балуан емес
Абдулрашид Садулаев әлдеқашан әлемдік еркін күрестің басты тұлғаларының біріне айналды. Ресейлік балуан 2016 жылы Рио-де-Жанейрода 86 келіге дейінгі салмақта Олимпиада алтынын жеңіп алса, бес жылдан кейін Токиода 97 келіге дейінгі салмақта бұл жетістігін қайталады. Бұған әлем чемпионатындағы бес титулын қосыңыз. Садулаевтың басты артықшылығы тек физикалық күшінде емес. Ол арақашықтықты өте жақсы бақылайды, қарсыласын өзіне қолайсыз қалыпта күресуге мәжбүрлей алады және қарсыласына ұзақ әрі нәтижелі шабуылдар жасауға сирек мүмкіндік береді. Ресейлік балуан есепте алғаш болып басымдыққа ие болған кезде аса қауіпті. Мұндай жағдайда қарсылас шабуылға шығу үшін ашылып, қарымта әрекеттерге жол беруге мәжбүр болады. Алайда Садулаевты жеңілмейтін балуан санау қате болар еді. Токиодағы Олимпиада ойындарында оның басты бәсекелесі америкалық Кайл Снайдер болды, ресейлік балуан финалда оны жеңді. Бірақ 2023 жылғы әлем чемпионатында Садулаев Бахрейн өкілі Ахмед Тажудиновтан жеңіліп қалды. Бұл нәтиже қазіргі заманның ең атақты балуандарының біріне қарсы да тиімді тактикалық шешімдер табуға болатынын көрсетті.
Айтмұхан ең мықтыларды жеңе алатынын әлдеқашан дәлелдеді
Ризабек Айтмұхан — мұндай ауқымды қарсыласуға кездейсоқ тап болған спортшы емес. 2023 жылы қазақстандық балуан 92 келіге дейінгі салмақта әлем чемпионы атанып, отандық еркін күрес тарихына есімін жазды. Енді оның алдында басқа міндет тұр: бұдан да ауыр салмақта осындай жетістікке жету. 92 келіден 97 келіге ауысудың маңызы зор. Жаңа салмақта Айтмұхан физикалық қуаты басым әрі ең жоғары деңгейде күресу тәжірибесі мол қарсыластармен белдеседі. Дегенмен қазақстандық балуан бұл айырмашылықтың орнын қимыл шапшаңдығы, шабуыл әрекеттері арасындағы жылдам ауысуы және техникалық тұрғыдан күрделі әдістерді орындау шеберлігі арқылы толтыра алады. Дәл осы қасиеттер Садулаевқа қарсы оның басты қаруына айналуы мүмкін. Айтмұханның әлем чемпионаттарындағы қысымға төтеп бере алатыны да маңызды. Жас дебютанттардан айырмашылығы, ол медальға үміткер мәртебесіне алғаш рет бейімделіп тұрған жоқ.
Белдесудің нәтижесін шешуі мүмкін үш фактор
1. Кім өз қарқынын бірінші таңады?
Айтмұхан үшін Садулаевқа белдесудің барысын толық бақылауға бермеу аса маңызды. Ресейлік балуан күрес қарқынын баяулатып, қарсыласын өзіне қолайлы ырғақта әрекет етуге мәжбүрлей алады. Қазақстандық балуанға арақашықтық жиі өзгеріп, әртүрлі бағыттан шабуыл жасауға мүмкіндік беретін динамикалық белдесу тиімдірек. Алайда дайындықсыз жасалған шамадан тыс белсенділік қиындыққа әкелуі мүмкін: Садулаев қарсыласы тепе-теңдігін жоғалтқан немесе техникалық қателік жіберген сәтте аса қауіпті.
2. Тік тұрыстағы күрес
Қарсыласудың негізгі элементтерінің бірі — Айтмұханның аяққа өту арқылы нақты қауіп төндіре алуы. Садулаев қорғаныста өте мықты және қарсыласының сәтсіз шабуылдарын өз нәтижелі әрекеттеріне айналдыра алады.
Сондықтан қазақстандық балуанның жай ғана шабуылдауы емес, әрбір аяққа өтуді мұқият дайындауы маңызды. Жалған қимылдар, қолмен жұмыс істеу және ресейлік балуанды қорғаныс қалпын таңдауда қателесуге мәжбүрлей алу шешуші рөл атқарады.
3. Соңғы екі минут
Егер Айтмұхан белдесудің соңғы бөлігіне дейін есепті тең ұстап немесе ең аз айырмашылықпен қалып қойса, фаворитке түсетін психологиялық қысым артуы мүмкін. Мұндай жағдайда бір сәтті аяққа өту бүкіл қарсыласудың нәтижесін өзгерте алады. Алайда бұл тұста да тәжірибелік басымдық Садулаев жағында. Ресейлік балуан ірі халықаралық турнирлердің шешуші белдесулеріне талай рет қатысып, күшін дұрыс бөлуді біледі. Қазақстандық балуан үшін ең бастысы — зейінін жоғалтпау және соңғы секундтарда қателікке жол бермеу.
Жеңімпазды тағы бір Олимпиада чемпионы күтуі мүмкін
97 келіге дейінгі салмақтағы турнирлік жолға да ерекше назар аудару керек. Айтмұхан мен Садулаев арасындағы қарсыласудың жеңімпазы келесі раундта Түркия мен Моңғолия өкілдері арасындағы жұптың үздігімен кездеседі. Бірақ ең қызықты оқиға ширек финалда болуы мүмкін. Бұл бөлікте бірінші нөмірлі америкалық Кайл Снайдер орналасқан. Рио-2016 Олимпиадасының чемпионы әрі әлемнің бірнеше дүркін чемпионы көптеген жылдар бойы Садулаевтың басты бәсекелестерінің бірі болып келеді. Осылайша, Садулаевты жеңген жағдайда Айтмұхан әлемдік күрестің тағы бір аңызымен кездесуі ықтимал. Мұның бәрі финалға дейін орын алуы мүмкін. 97 келіге дейінгі салмақ дәрежесі әлем чемпионатындағы ең бәсекелі санаттардың бірі көрінеді. Садулаев пен Снайдерден бөлек, мұнда Олимпиада чемпионы Ахмед Тажудинов пен ирандық жұлдыз Хассан Яздани де бақ сынайды. Сондықтан фавориттердің бірін жеңу медальға қарай жолдың сәтті болатынына кепілдік бермейді.
Үйдегі әлем чемпионаты — артықшылық па, әлде қосымша қысым ба?
Елемеуге болмайтын тағы бір фактор — жарыстың өтетін орны. Айтмұхан Астанада қазақ жанкүйерлерінің қолдауымен кілемге шығады. Жас спортшы үшін бұл елеулі эмоционалдық артықшылыққа айналуы мүмкін. Бірақ оның кері жағы да бар. Көрермендердің үміті қосымша қысым тудыруы ықтимал, әсіресе мұншалықты атақты қарсыласпен күрескенде. Айтмұхан трибуна үшін бір әсерлі әрекетпен жеңіске жетуге тырыспай, таңдаған тактикалық жоспарын ұстануы маңызды. Мұндай деңгейдегі күресте бір қателіктің құны шешуші болуы мүмкін.
Кім жеңеді?
Жетістіктерін, тәжірибесін және шешуші белдесулерде өнер көрсету шеберлігін бағаласақ, фаворит ретінде Абдулрашид Садулаев қала береді. Ресейлік балуан ірі халықаралық титулдар саны бойынша қарсыласынан басым және әлемнің ең мықты балуандарымен болған кездесулерде орасан зор тәжірибе жинаған. Алайда Айтмұханды алдын ала жеңілген балуан деуге болмайды. Қазақстандық спортшы әлем чемпионатында жеңіске жеткен, техникалық арсеналы мықты және атақты қарсыласына бәсекелі күрес ұсына алады. Айтмұханның басты мүмкіндігі — Садулаевқа алғашқы минуттардан бастап бастаманы қолға алуға жол бермеу және белдесудің соңына дейін нәтижелі шабуыл жасау мүмкіндігін сақтау. Егер ресейлік балуан арақашықтықты тез бақылауына алып, есепте алға шықса, қазақстандықтың міндеті айтарлықтай қиындайды. Бірақ белдесу тең өрбісе, сенсация ықтималдығы арта түседі.
Қалай болғанда да, қазақстандық балуан үшін бұл әлем чемпионатындағы қатардағы алғашқы белдесуден әлдеқайда маңызды.
Садулаевты жеңу Айтмұханның мансабындағы ең елеулі жетістіктердің біріне және өз елінде өтіп жатқан әлем біріншілігінің басты оқиғаларының біріне айналуы мүмкін.
