Жаңа Неймар: Дезире Дуэ кім – Еуропаның ең үздік жас ойыншысы?
Қарашаның басында Дезире Дуэ 2025 жылғы Еуропаның ең үздік жас ойыншысы деп танылғаны хабарланды. Желтоқсанның басында 20 жастағы «ПСЖ» вингері марапатты қолына алды – бұл шын мәнінде үлкен жетістік.
Соңғы жылдары Golden Boy сыйлығының иегерлері Гави, Педри, Килиан Мбаппе, Джуд Беллингем болды – барлығы жас бола тұра, үлкен жұлдыздарға айналды. Өткен жылғы жеңімпаз Ламин Ямаль еді.
Golden Boy сыйлығы, әдетте, бір ойыншыға бір рет қана беріледі. Сондықтан Ямаль оны қайта ала алмады, ал Дуэдің басқа айқын қарсыластары болмады.
«ПСЖ» вингері бұл марапатқа ие болған төртінші француз атанды. Оған дейін отандастары Антони Марсьяль, Поль Погба және Килиан Мбаппе ең үздік жас ойыншы атанған еді. Тек испан футболшыларының жүлдесі көп. Бұл Францияның талант тәрбиелеуін жалғастырып жатқанын көрсетеді.
Дегенмен, Дуэ жартылай ғана француз саналады, себебі әкесі Кот-д’Ивуардан шыққан. Бірақ ойыншы ұлттық құрама ретінде Францияны таңдады, өйткені өзі сол елде өскен және алғаш футболмен де сонда айналыса бастаған.
Бес жасында оны «Ренн» академиясына қабылдады. Он жыл бойы сол жерде жаттықты, кейін «қызыл-қаралардың» резервтік командасына өтті. Францияда жас талант көп болғанымен, Дуэ қатарластарының арасынан ерекше көзге түсті. Бұған спорттық отбасында өсуі әсер етті – әкесі оны еңбекқорлық пен тәртіпке ерте жастан баулыған. Айта кетейік, Дуэдің туған және немере ағалары да футболшылар, ал ағасы төреші.
Жас Дуэдің жолында бәрі бірден оңай бола қойған жоқ – 11 жасында ол футболдан бас тартқысы да келген. Бірақ оны райынан қайтарды, ал алты жылдан соң ол «Ренннің» негізгі командасына қосылды. 2022/23 маусымында Дуэ үлкен футболға жолдама алды.
Жас французға алғаш сенім білдірген сол кездегі бас бапкер Бруну Женезиу еді. Дуэ Лига 1-де алғашқы ойынын 2022 жылдың тамызында «Лорьянға» қарсы өткізді. 31 тамызда «Брестке» қарсы матчта ересектер деңгейіндегі алғашқы голын соқты. Келесі рет Дуэ қарашада Франция чемпионатында тағы бір гол салды.
Осы оқиғалардың арасында «Ренн» түлегі Еуропа лигасында киевтік «Динамоның» қақпасына гол соғып, еурокубоктарда гол салған ең жас француз атанды. Ол кезде оның жасы небәрі 17 жас 4 ай еді.
Дуэ негізгі команда сапындағы алғашқы маусымын жақсы өткізді: 34 матч, төрт гол және бір нәтижелі пас. Оның дамуын ескергенде, одан келесі маусымда көбірек күтілді. Келесі маусымда оның нәтижелілігі төрт гол және алты ассистке дейін өсті (42 матчта). Осыдан кейін оған «ПСЖ» мен «Бавария» таласа бастады.
Дуэдің ата-анасы екі клубпен де байланыста болды, бірақ ұлына өз болашағын өзі таңдауға мүмкіндік берді. Ол Луис Энрике жобасына қызығып, 2024 жылдың жазында 50 млн еуроға «ПСЖ»-ға ауысты.
«Барселонаның» бұрынғы бапкері Килиан Мбаппе кеткен соң Парижде жаңа команда құрып, жастарға сенім артты – бұл жас французға ұнады. Кейінірек оның таңдауы дұрыс болғаны анықталды: біріншіден, туған елінде қалды; екіншіден, оның әлеуетін ашып, жаңа деңгейге шығарған бапкерге тап болды.
«ПСЖ» сапындағы алғашқы маусымы Дуэ үшін серпінді болды: ол орта есеппен әр матчта 55 минут өткізді – аса көп емес, бірақ бүкіл маусымда 61 ойында өнер көрсетіп, 16 гол және сонша нәтижелі пас берді.
Дуэге бейімделу үшін уақыт керек болды – ол париждіктер сапында алғашқы голын тек желтоқсаннан бастап соға бастады, бірақ әр матч сайын команда үшін маңызды ойыншыға айналды. Жас вингер Франция кубогының жұлдызына айналды – қатарынан төрт матчта гол соқты, төрт нәтижелі пас беріп, екі матчта дубльдік ассист жасады. Лига 1-де Дуэ жиі болмаса да, маңызды голдар салып отырды, соның ішінде «Анжеге» қарсы жеңіс голын соқты.
Француз үшін басты турнир – Чемпиондар лигасы болды: Дуэ бес гол және төрт нәтижелі пас беріп, ЛЧ-ның ең үздік жас ойыншысы атанды. Чемпиондар лигасының финалында «Интерге» қарсы ойыны оның мансабындағы ең маңызды матчқа айналды – ол дубль жасап, тағы бір голға пас берді. Дуэ 19 жас 11 айында ЛЧ финалында дубль жасаған үшінші ең жас ойыншы болды.
Одан кейін клубтық әлем чемпионатында да сенімді өнер көрсетіп, турнирдің ең үздік жас ойыншысы атанды. Осыдан кейін Golden Boy сыйлығының кімге бұйыратынына ешкімнің күмәні болған жоқ. Қалған үміткерлер де мықты еді, бірақ Дуэ требл жеңіп, оған тікелей үлес қосты.
Статистика француздың команда ойынына қаншалықты әсер еткенін айқын көрсетеді. Өткен маусымда ол орта есеппен әр 105,8 минут сайын нәтижелі әрекет жасады – бұл «ПСЖ»-дағы үшінші үздік көрсеткіш. Дуэ әрі гол соғушы, әрі плеймейкер ретінде өзін көрсетті – Лига 1-де маусым бойы 75 өтетін пас берді, бұл көрсеткіш бойынша тек Фабиан Руис пен Усман Дембеле ғана алда болды.
Еуропаның топ-5 лигасының барлық ойыншылары арасында ойыннан жасалған қауіпті сәттер саны бойынша (орта есеппен 2,64) Дезире бірінші орынды иеленді. Париждіктер Дуэді шабуылда жиі пайдаланды – орта есеппен әр ойында 8,3 рет, бұл командадағы екінші көрсеткіш (Дембеледен кейін). Көптеген көрсеткіш бойынша Дезире «ПСЖ»-да Усманнан кейінгі екінші үздік ойыншы болды. Сондықтан бәрі қисынды: Дембеле – «Алтын доп» иегері, Дуэ – Golden Boy лауреаты.
Француздың екі басты ерекшелігі бар. Біріншісі – әмбебаптық. Ол шабуылдың екі қапталында да, шабуылшы жартылай қорғаушы ретінде де бірдей тиімді ойнай алады. Екінші мықты жағы – дриблинг. Өткен маусымда ол Лига 1-де орта есеппен матч сайын ең көп дриблинг (6,6) және сәтті дриблинг (2,9) жасаған ойыншы болды.
Дуэ доппен көрнекті ойнайды, сондықтан оны «жаңа Неймар» деп атайды – бұл өте символдық, өйткені бразилиялық та бұған дейін «ПСЖ»-да ойнаған. Бірақ француз өзінің алдындағы ойыншыдан айырмашылығы – қорғаныста да еңбек етеді: өткен маусымда Лига 1-де ол орта есеппен әр матчта 2,1 рет доп тартып алды – бұл лигадағы екінші үздік көрсеткіш.
Жалпы, Дуэдің мықты жақтары көп, ол әлі 20 жаста екенін ескерсек, бұдан да биік деңгейге көтерілуге толық мүмкіндігі бар. Биыл француз жарақаттан көп зардап шегіп жүр, сондықтан тұрақтылығын сақтай ала ма, айту қиын. Бірақ ол Еуропадағы жылдың ең үздік жас ойыншысы атағына әбден лайықты.
