Кез келгені жеңіске жете алады. Ұлттар лигасындағы «төрттік финалдың» басты интригалары
Жазғы маусымдағы басты ұлттық құрамалар турнирі алдында ең қызықты сәттерді саралаймыз
Клубтық футбол маусымы өз мәресіне жетті. Әрине, алда клубтық форматтағы Әлем чемпионаты бар, бірақ ол Еуропаның тек 12 командасы үшін ғана қызықты. Оның үстіне, «Зальцбург», «Порту», «Бенфика» секілді турнирге «жолаушы» ретінде қатысатын командалар бұл ондықтан да тыс. Бұған қоса, турнирдің беделі де сұрақ туғызады: әзірге ол жасанды көрінеді, ал оның ішкі драмалары - жанкүйерлер үшін емес, ФИФА-ның көңілі үшін ойлап табылғандай. Қысқасы, клуб маусымы тәмам. Бірақ ұлттық құрамалар үшін бұл - тек бастамасы. Көпшілігі үшін - бұл әлем чемпионатына іріктеу ойындары. Бірақ бәріне бірдей емес: таңдаулы төрт құраманың алдында - Ұлттар лигасының жартылай финалдары. Бұл турнирге көпшілік әлі де скепсиспен қарайды. Біреулер үшін бұл жай ғана жолдастық кездесулердің орнына келген «кесе» ғана. Дегенмен, бұл трофейді біреу керек қылған сияқты: мысалы, Испания өткен маусымда жеңімпаз атанып, Еуро алдындағы басты интриганы өздерімен бірге алып кетті…
Бұл мақалада біз Ұлттар лигасының «төрттік финалына» қатысты негізгі интригаларды саралаймыз. Сұрақтар көп, жауаптар аз - оған бұл мини-турнирдің өзі жауап береді.
Не маңыздырақ: жүйе ме, әлде талант па?
Германия құрамасы Португалияға қарсы ойында айқын болмаса да, фаворит саналады. Бұл, әрине, турнирдің Германияда өтіп жатқанына байланысты. Бірақ басты себеп - олардың жүйелілігі. Юлиан Нагельсманн Зидан немесе Анчелотти секілді жұлдыздарға толық сеніп, еркіндік беретін бапкер емес. Ол үшін шабуыл құрылымы, ойын механизмі маңызды. Бұл тәсіл нәтижесін беріп жатыр: Германия осы Ұлттар лигасындағы 8 матчтың бірде-бірінде жеңілмеді. Жолай Нидерланд пен Италияны да ұтты. 23 гол соғып, орта есеппен әр матчта 3 доптан еншілеген. Демек, сенімді.
Бірақ мәселе мынада: Португалияның ойыншыларының шеберлік деңгейі әлдеқайда жоғары. Иә, олардың ойыны онша әсем емес шығар. Бірақ Невеш, Витинья, Фернандеш пен Силва сынды ойыншылар орталықта, ал шабуылда Роналду, Консейсау, Феликс, Рамуш, Жота бар – мұның өзі кез келген қарсыласты тізе бүктіре алатын күш. Бұл ойыншылар Дания мен Хорватия секілді мықтыларды сүріндірді. Алайда бұл Германия сияқты жүйелі машинаны тоқтатуға жеткілікті бола ма?
Дембеле Мбаппемен ұлттық құрамада бәсекеге түсуге дайын ба?
Маусым көрсеткендей, клуб деңгейінде Усман бұл бәсекеге төтеп бере алады. Алайда ұлттық құрама - мүлде басқа әлем. Мұнда тек қазіргі форманың ғана емес, сенім мен тұрақтылықтың да маңызы зор. Ал Дембеленің тарихы - сенім арту қиын тұрақсыз ойыншының тарихы. Ал Мбаппе болса, Франция құрамасында әрқашан нәтижелі ойнаған. Дегенмен, осы маусымдағы Ұлттар лигасында Килиан әзірге гол да соқпады, пас та бермеді. Ал Усман Дембеле 2 гол мен 1 нәтижелі пас беріп үлгерді. Әсіресе Хорватияға қарсы ширек финалда, негізгі уақыттың соңында есепті теңестіріп, ойынды экстра-таймға жеткізгені шешуші сәт болды.
Иә, Дембеле әлі Франция құрамасының басты батырына айналған жоқ. Бірақ сол кеште дәл өзі қаһарман атанды. Оның үстіне, жақында ғана Чемпиондар лигасын жеңіп алды - демек, қазіргі көңіл-күйі жоғары болуы тиіс. Мүмкін, Испанияға қарсы ойында негізгі құрамда шықпас, бірақ ойын барысында алаңға шығуы тиіс. Ал финалда негізгі құрамнан орын алу ықтималдығы да жоғары. Осылайша, соңғы бірнеше аптаның ішінде үшінші трофейін иеленіп кетуі мүмкін. Бірақ бұл жеңіс тек онда ғана емес, оның ұлттық құрама үшін Мбаппеден кем емес маңызды екенін дәлелдесе ғана - шын мәніндегі бағалы болмақ.
Ямаль «Алтын допқа» таласты жалғастыра ма?
Дембеле маусымды треблмен (үш бірдей титулмен) аяқтады, бірақ Чемпиондар лигасының финалында гол соққан жоқ. Иә, бірнеше нәтижелі пас берді, бірақ басты голдың авторы - Дуэ, ал матчтың батыры да сол. Дембеленің «Алтын допқа» басты үміткерлер қатарындағы орны нық, бірақ марапат әзірге оның қолына тиген жоқ. Алда - клубтар арасындағы әлем чемпионаты, оған дейін - Ұлттар лигасы, мұнда да Усман ойнайды. Яғни бар мүмкіндік оның өз қолында.
Бірақ бір маңызды мәселе бар: Испания құрамасы - мықтырақ. Олар жақында ғана Еуропа чемпионы атанды, әрі бұл атақ - әділетті жеңіс. Сондықтан Франциямен болатын жартылай финалдың фавориті - Испания. Егер олар финалға шықса, қарсылас ретінде Германия түсуі мүмкін - былтырғы жазда Еуродан соларды сүріндірген еді. Бұл құраманың көшбасшыларының бірі - Ламин Ямаль.
Ол осы маусымдағы Ұлттар лигасында да гол соғып, нәтижелі пас берген. Ал клуб деңгейінде - Испания кубогы ертерек аяқталған соң, Чемпиондар лигасынан шығып қалғаннан кейін және Ла Лиганы алдын ала жеңіп қойған соң, соңғы апталарда өз күшін үнемдеп, ұлттық құрама ойындарына тынығуға мүмкіндік алды. Егер Ямаль Ұлттар лигасында жарқырап, турнирді жеңіп, Дембеленің құрамасын жарыс жолынан шығарса - ол «Алтын допқа» дауыс берушілердің пікірін күрт өзгертіп, французды маңызды ұпайлардан айыратыны анық.
Германия қорғанысы - әлсіз бе?
Аты-жөндерін айтпай-ақ, неміс қорғаушыларының клубтарын тізіп өтейік: «Байер», Дортмундтың «Боруссиясы», «Штутгарт», «Лейпциг», «Монако», «Айнтрахт», «Фиорентина». Бұл тізімдегі командалардың басым бөлігі - қорғаныс жағынан сенімсіз танылған ұжымдар. Көпшілігі маусымды тұтастай немесе оның шешуші кезеңінде сәтсіз өткізді. Жалпы алғанда, осы футболшылардың ешқайсысы сенімді қорғаныс көрсеткішімен ерекшеленбейді.
Әрине, неміс қорғаушылары доппен жақсы жұмыс істейді, шабуылға қосылуы да пайдалы. Бірақ Португалия сынды шабуылы жұлдыздарға толы қарсыласқа қарсы тек техникамен емес, нақты қорғаныспен жауап беру қажет. Ал мұнда сұрақ көп. Мәселен, бұл қорғаныстың нақты көшбасшысы кім? Кох? Та? Антон? Әлде Раум? Олардың ешбірі нағыз «көшбасшы» бейнесіне сай келмейтіндей әсер қалдырады.
Қақпашылар мәселесі де оңай емес. Бауманн - үшінші нөмірлі қақпашы ретінде шақыртылған. Негізгі екі нұсқа - тәуекелге толы. Тер Штеген маусымның көп бөлігінде алаңға шыққан жоқ. Ал «Штутгарт» сапында өнер көрсеткен Нюбель күткеннен де көп гол жіберді. Бірі - өткен жетістіктер үшін, екіншісі - аяқпен жақсы ойнағаны үшін құрамға енген. Бірақ екеуі де сенімділік бермейді. Егер қауіп төнсе, неміс қақпашылары қорғанысты құтқара ала ма? Бұл - өз алдына бөлек сұрақ. Неміс футболының жаңа қорғаныс буыны тым әлсіз көрінеді. Осы фактор трофейге қол жеткізуге кедергі бола ма?
Роналду әлі де шешуші матчтарда гол соға ала ма?
Криштиану Роналду биыл 40 жасқа толды. Ол футболда қалатын соңғы екі жылын өткізуде. Бірақ ұлттық құрамадан кететін ойы жоқ. Әрине, неге кетсін - егер әлі де гол соғып жатса? Қазіргі Ұлттар лигасында Роналду 7 матчта 6 гол соқты. Бұл - әсерлі көрсеткіш, әсіресе, өте әлсіз қарсыластар болмағанын ескерсек. Дегенмен, Германия деңгейіндегі қарсыластар да кездеспеді.
Соңғы Еуро чемпионатында Криштиану алғаш рет ірі турнирде бірде-бір гол соқпады. Оған дейінгі әлем чемпионатында плей-офф кезеңінде негізгі құрамнан түсіп қалды. Яғни екі ірі форум қатарынан Португалияның басты жұлдызы нәтижелі ойын көрсете алған жоқ. Бұл жәй сәйкестік пе, әлде жасына байланысты табиғи құлдырау ма? Шынтуайтында, сол турнирлерде Португалияның өзі де аса жарқын ойнаған жоқ.
Ал дәл қазір - Криштиану үшін нағыз сәт. Егер ол Германия қақпасына бір-екі гол соғып, құрамасын финалға сүйреп шығарса, барлық күмәнге жауап беріп, өзінің әлі де шешуші рөлде екенін дәлелдейді. Оның үстіне, Германия қорғаушылары аса тәжірибелі емес, ал Роналду - әлі де рекордтарды бағындыруға құштар. Ол бұл мүмкіндікті пайдалана ала ма? Көп ұзамай білетін боламыз.
Испания Италияның жолын қайталай ма?
Италия 2020 жылғы Еуропа чемпионатын жеңіп алғаннан кейін - күйреді. Құрамында мықты ойыншылар болды, ойыны да әсерлі еді, бірақ бәрібір келесі әлем чемпионатына бара алмады. Былайша айтқанда, өзінің «шыңын» өткеріп, енді жаңа циклді бастауға мәжбүр болды. Тіпті бас бапкері кейін Азияға ақша табуға аттанды…
Испанияның жағдайы әзірге басқаша. Құрамы жас, ал Еуро жеңісі - әлдеқайда сенімді болды. Дегенмен, үлкен турнирден кейінгі алғашқы қиындықтарын да көріп үлгерді: көктемде Нидерландыны әрең жеңіп, Ұлттар лигасының плей-офф кезеңіне шықты. Екі матч қорытындысы - 5:5, тек пенальти арқылы жолы болды. Қорғаныс, демек, аса сенімді емес. Ал шабуылда - шешуші сәттерде сенім артатын нағыз сұрмерген жоқ. Біз Моратаны сол деңгейдегі ойыншы санаймыз ба шынымен?
Клуб деңгейінде Ламин Ямаль Левандовски мен Рафиньяға пас шығара алатын еді. Ал мұнда ше? Хет-трик жасай алатын футболшы табыла ма? Әркім бір гол соға алады деген жоспар - кейде жеткіліксіз. Испания ұтылуы да мүмкін. Егер солай болса - бұл жас команда алғашқы сәтсіздіктен қалай шығары белгісіз. Ұлттар лигасы олар үшін үлкен тарихтың бастауы емес, аяқталу нүктесіне айналуы да ықтимал.
Вирц қанша миллион тұрады?
Неміс футболшысы Флориан Вирцтің «Ливерпульге» ауысуы жайлы қауесеттермен бірге басылымдарда нағыз бас айналдыратын сандар жүр: 110, 120, 130, 140, тіпті 150 миллион еуро. Бұл - өте жоғары баға. Неміс ойыншылары үшін - рекорд, Бундеслигадан жасалған трансферлер үшін - бұрын-соңды болмаған жағдай.
Иә, Вирц - қазіргі неміс футболының ең құнды жұлдызы екені рас. Бірақ мәселе - ол соншалықты қымбат ойыншы болуға лайық па? Бундеслигада гол соғып, пас беру - бір мәселе. Ал ұлттық құраманың көшбасшысы болу - мүлде басқа деңгей. Егер Вирц Ұлттар лигасында солай ойнай алса - демек, шынымен де сол сомаларға татиды.
Оның үстіне, турнир Германияда өтуде. Ал негізгі бәсекелесі Мусиала жарақатына байланысты құрамда жоқ. Демек, Вирцке алаңда еркіндік беріледі - шабуыл құрылымының жүрегі енді сол болмақ. Оның қолында барлық мүмкіндік бар. Қарсылас - қағаз жүзінде әлсіздеу шығар, бірақ ол команданы жеңу әлемнің үздіктерінің бірімен бетпе-бет келгендей қабылданады. Тек жеңісті жұлып алу қажет…
Ұлттар лигасы әлі де маңызсыз турнир ме?
Бұл турнир туралы «артық», «маңызы жоқ», «престижі төмен» деген пікірлерді жиі естиміз. Бұл - жай ғана әлеуметтік желідегі әуесқой пікірлер емес, кейде тіпті футболшылардың өздері де Ұлттар лигасына салқын көзқарас танытады. Кейбір құрамалар үшін бұл расымен де артық жүктеме болуы мүмкін. Бірақ мына төрттікті солардың қатарына жатқызуға келе ме?
Германия бірнеше жылдан бері мүлде трофей ұтқан жоқ. Испания - өте жас құраммен ойнайды, яғни ештеңеге тоймаған. Португалия - әрқашан фаворит емес, дәлелдеуді қажет етеді. Франция құрамасында Мбаппе бар, ол биылғы клуб маусымындағы титулсыздықты ұлттық команданың нәтижесімен «жууға» тырысады. Осыны ескерсек, бұл командалар үшін Ұлттар лигасының кубогы артық болмас.
Бірақ бұл - қағаз жүзіндегі көрініс. Шынайы өмірде, біз шабытсыз, әлсіз ойындарды көріп қалуымыз мүмкін. 0:0 немесе 1:0 секілді нәтижелер, шаршаған ойыншылар, салмақты қозғалыссыз футбол… Ондайды қаламаймыз, әрине. Қалай боларын – өте жақында білеміз.
ПСЖ ойыншылары өз клубтық жүйесінен тыс қаншалықты мықты?
Иә, Париж клубының құрамында бұл футболшылар - әлемнің үздіктері. Ал сол жүйеден тыс ше? Испания құрамасында ойнайтын Руиске келсек, бұл жерде оның рөлі мен футбол стилі клубтағыдай, сондықтан жарқырауы әбден мүмкін.
Ал Португалия құрамасында ПСЖ-дан бірден төрт ойыншы бар: Мендеш, Витинья, Невеш және Рамуш. Олардың үшеуі клубта негізгі құрамда. Бірақ ұлттық құрамада олар әдеттегіден де көп жұмыс істеуге мәжбүр болады, әсіресе допсыз. Яғни, жайлы ортадан тыс жердегі сынақ күтіп тұр.
Францияда ПСЖ-ның екі ойыншысы - Дуэ мен Дембеле - бұл турнирдегі шабуыл шебіндегі басты жұлдыздар. Бірақ ұлттық құрамада басты тұлға - бәрібір Мбаппе. Бұл жерде олар екінші рөлде қалуы мүмкін.
Қысқасы, ПСЖ футболшылары үшін бұл оңай сынақ болмайды. Көпшілігіне клубтағыдай жайлы жағдай жасалмайды, ал кейбіреулеріне тіпті үйренбеген позицияда ойнауға тура келеді. Енді сұрақ: осы ойыншылардың кемінде бір-екеуі ПСЖ-сыз да нағыз әлемдік деңгейдегі жұлдыз екенін дәлелдей ала ма? Егер бұған да шамалары жетпесе, онда ПСЖ-ның Чемпиондар лигасындағы жеңісі ең алдымен Луис Энрикенің бапкерлік шеберлігінің жемісі деп тануға тура келеді.
Кім жеңіске жетеді?
Жартылай финалдағы жұптар тамаша құрылған: жүйелі Германия - жүйесіз Португалияға қарсы, жүйелі Испания - жүйесіз Францияға қарсы. Қызығы сол, ең мықты құрамдар - португалдар мен француздарда. Демек, бұл - ойын стилдерінің қақтығысы.
Аутсайдер жоқ: төрт құраманың бәрі - элиталы, әрқайсысын Ұлттар лигасының чемпионы ретінде елестету қиын емес. Бұған тағы бір себеп - төрттіктің үшеуі бұл турнирде бұрын жеңіске жеткен. Тек Германия ғана кубокты әлі ұтпаған. Бірақ бұл жолы турнир оларда өтеді, сондықтан өз алаңындағы артықшылық олардың да мүмкіндігін теңестіреді.
Ұлттар лигасы - келесі жылғы әлем чемпионатына дейінгі тамаша дайындық алаңы. Бұл турнирге қатысушы командалар сол додада басты фавориттер қатарында болмақ, сондықтан олар қазірден бастап өз амбицияларын көрсетуі тиіс. Ең дұрысы - ойынымен, тым болмаса - нәтижесімен.
Тағы бір қызық тұсы - бұл құрамалардың бәрінде де әлсіз тұстар бар. Португалия мен Францияда шабуылды ұйымдастыруда тұрақты жүйе жоқ, Испания тым шабуылға ауып кеткен, ал Германияда қорғаныс - нағыз бас ауруы.
Осының бәрі чемпиондыққа нақты біреу лайық деп кесіп айтуға кедергі келтіреді. Бұл жолы шынымен кез келгені жеңіске жете алады.
