Еуропалықтар бәрінен озады. Клубтар арасындағы әлем чемпионаты-2025 турниріне шолу
Бұл жаздың басты футбол оқиғасына шолу жасаймыз.
32 команда қатысатын турнирге алдын ала шолу керек пе? Еш қиын емес! Осынша көп ұжым қатысатын алғашқы клубтық әлем чемпионатының басталуына санаулы күн қалды. Бұл турнирге қалай қарайсыз - өз еркіңізде: біреу тағатсыздана күтуде, біреу артық деп сынауда, енді біреу көреді, ал біреу қарамайды. Бірақ толығымен елемеу - мүмкін емес. Себебі алдағы бір ай бойы барша футбол әлемі осы жарысты сөз етеді. Басқа бірде-бір ірі турнир бұл уақытта өтпейді, ал 32 командадан тұратын әлем чемпионатының форматы көрерменге тым ыстық тартып, тіпті бейжай жанкүйердің де жүрегін жібіте алады. Топтық кезеңді өткізіп алғандардың өзі плей-офф басталғанда міндетті түрде қосылады: «Манчестер Сити» мен «Бавария» сияқты кездесу атауларының өзі экранға тартпай қоймайды. Оның үстіне мұндай кездесулерді біз жылда жолдастық турнирлерде тамашалап үйреніп қалдық. Ал бұл жолы - ресми турнир. Демек, көруге тұрарлық.
Әрі қарай әр топты жеке қарастырып, қай командалардың плей-оффқа шығуы мүмкін екенін болжап көремін. Ал плей-оффқа өткендердің ішінен - чемпиондыққа басты үміткерлерді айқындаймын. Айта кетейік, экзотикалық командалар туралы ұзақ статистикамен бас қатырмаймын / тек қажет нәрселерді ұсынамын.
А тобы: Палмейрас, Порту, Әл-Ахли және Интер Майами
Мүмкін, бүкіл чемпионаттағы ең әлсіз топ - осы болар. Себебі мұнда чемпиондыққа үміткер бірде-бір команда жоқ. Бірақ дәл осы себеппен бұл квартет ең қызықты топтардың біріне айналуы мүмкін - интрига бар. «Интер Майами» «Барселонадан» кеткен жұлдыздар легіне, атап айтқанда, Мессиге сенім артады. Бұл команда турнирге шын мәнінде уайлд-кард арқылы өтті - өз лигасының тұрақты маусым жеңімпазы ретінде. Алайда ағымдағы маусымда өзі ойнайтын чемпионатында да жарқырап тұрғаны шамалы - 16 матчтың тек 8-інде жеңіске жетті.
«Әл-Ахли» соңғы клубтық ӘЧ-да «Флуминенседен», ал одан бұрынғысында - «Фламенгодан» ойсырай жеңілген. Яғни, африкалық клубтар латиноамерикалықтармен де тайталаса алмайды, еуропалықтарға тіптен қарсы тұруы қиын.
«Палмейрас» бұл турнирге 2021 жылғы Либертадорес кубогының иегері ретінде қатысып отыр – яғни, бүгінгі күнмен байланысы әлсіз. «Порту» болса турнирге жоғары рейтингтің арқасында ілікті, бірақ ішкі біріншіліктегі биылғы маусымы өте сәтсіз өтті - көшбасшыдан 11 ұпайға қалып қойды.
Жалпы, бұл топтан шығатын екі команда плей-оффтың алғашқы айналымында-ақ жарыс жолынан шығып қалуы мүмкін. Сондықтан тым үміт артып, біреуге жақтасудың қажеті жоқ. Таңдау керек болса… «Палмейрас» пен «Интер Майами» болсын. «Порту» дағдарыста, «Әл-Ахли» - деңгейі жетпейді. Басқа амал жоқ, тек жоқты бардың ішінен екшеп таңдау керек.
B тобы: ПСЖ, Атлетико, Ботафого, Сиэтл Саундерс
Аз танымал командалардан бастайық. «Сиэтл Саундерс» - КОНКАКАФ Чемпиондар лигасының жеңімпазы. Бірақ бұл жетістік жаңа емес - 2022 жылғы. Дегенмен, «Интер Майамиден» айырмашылығы, бұл команда өз континентіндегі ең мықтыларды жеңіп шыққан. Алайда содан бері үш жыл өтті, құрам өзгерді, ал қазіргі таңда клуб Америка лигасының орта деңгейлі өкіліне айналды. Мәселен, өткен маусымда плей-офф кезеңінде бірде-бір жеңіске жете алмады, ал биылғы маусымда бір матчта орта есеппен ander бір жарым ұпай ғана жинауда.
«Ботафого» - жаңа Либертадорес кубогының иегері (2024). Сондықтан бұл клубқа сенім мол. Футбол ойнауды біледі. Құрамы бойынша тіпті Әл-Хиләлдан» да қымбат. Жарысқа үш матчтық жеңісті сериямен және соңғы 12 ойында тек 3-ақ жеңіліспен келіп отыр. Жалпы алғанда, формасы жақсы. Мүмкін, біреуді таңғалдыруы да мүмкін еді, бірақ квартеті сәтсіз түсті.
«ПСЖ» бен «Атлетикоға» жеке таныстырудың қажеті жоқ. Чемпиондар лигасының иегері ретінде ПСЖ плей-оффқа шығуға міндетті, ал кубокқа шөліркеген Симеоне командасы да бұл мақсаттан сырт қалмайды. Тіпті «Атлетико» бір жеңіспен және бір-екі тең ойын арқылы минималды есеппен келесі кезеңге өтіп кетуі мүмкін.
С тобы: Бавария, Окленд Сити, Бока Хуниорс, Бенфика
Сену қиын, бірақ бұл топтағы (тіпті барлық 32 команда ішіндегі!) клубтар арасындағы әлем чемпионатында ең көп ойнаған команда - «Окленд Сити». Бұл - олардың турнирдегі 12-інші қатысуы. Екінші орындағы «Әл-Ахлидің» өзінде тек 10 қатысу бар. Ал «Реалдың» өзі тек 7 рет қатысқан…
Сол себепті Жаңа Зеландия клубы бір ойында болса да тәжірибесінің арқасында ұпай алуы мүмкін. Мәселен, «Бенфикаға» қарсы. Бұл португалиялық команда мамыр айында чемпиондықтан «Спортингке» жол берді, ал бір аптадан кейін ел кубогын да соларға ұтқызып алды. Яғни, турнирге көңіл-күйі онша емес жағдайда келіп отыр.
«Бока Хуниорстың» да жағдайы мәз емес - соңғы төрт матчында жеңіске жете алмай, ішкі жарыстарда ешқандай жүлде ала алмады. Бұл екі «сәтсіз» клуб бірінші турда бір-бірімен кездесіп, плей-оффқа жолдаманы өзара шешуі мүмкін.
Ал «Бавария» жайлы көп сөз қозғаудың өзі артық шығар. Турнирдегі ең қымбат құрамдардың біріне ие ұжым топтан шығуы тиіс - бұл талассыз.
Сонымен, бұл топтағы болжам: «Бавария» келесі кезеңге өтеді, «Окленд» – турнирден ерте ұшып кетеді. «Бока» мен «Бенфика» арасындағы алғашқы матч плей-оффтың екінші жолдамасының тағдырын шешіп тастауы мүмкін. Осыдан кейін бұл топқа қайта көз салудың да қажеті болмай қалады.
Еуропалықтар мен латынамерикалықтар арасындағы текетіресте мен Ескі құрлық өкілдеріне сенемін - олар маусымды расымен де сенімді өткізді. Енді өз үлесін алуы тиіс.
D тобы: Фламенго, Эсперанс, Челси, Лос-Анджелес
Бұл топ - шамадан тыс түсінікті. Сондықтан аз-кем шегініс жасап алайын: қазіргі турнир еуропалық алпауыт командалар үшін, сірә, ширек финалдан басталатындай. Ұлттық құрамалар арасындағы әлем чемпионатында ондай сезім болған жоқ – ол жақта расымен де ортаңқол ұжымдардың сенсация жасайтынына сенім бар еді. Ал мына турнирде…
«Эсперанс» – Тунистен келген клуб. Турнирге жоғары рейтингтің арқасында қатысып отыр. Африкалық «Зальцбург» деуге болатындай. Мүмкіндігі де шамалас – бірден ұшып кетуі әбден ықтимал.
«Лос-Анджелес» бұл жарысқа қосымша плей-офф арқылы іліккен. Жеребе тартылғанда, олардың орнына басқа команда болған. Америкалықтар мұнда өзгенің дисквалификациясының арқасында келіп отыр. Иә, олар мексикалық клубпен өткен іріктеу ойынында жеңіске жетті, бірақ оңай болған жоқ: жеңіс голын 89-минутта соқты. Енді, тым болмағанда Жиру мен Льористі көріп қаламыз.
«Фламенго» бірнеше жыл бұрын Либертадорес кубогын жеңіп алған, қазір Бразилия чемпионатының көшін бастап келеді. Яғни, бұл фавориттің келесі кезеңге шығуында күмән жоқ.
«Челси» де солай. Құрамының деңгейі Тунис пен АҚШ клубтарының қарсылығын елемеуге жеткілікті болуы тиіс.
E тобы: Ривер Плейт, Урава Ред Даймондс, Монтеррей, Интер
Бірнеше апта бұрын бұл топтағы басты фаворит – «Интер» деп ойланбастан айтар едім. Алайда қазір… Чемпиондар лигасының финалындағы 0:5 есебімен жеңіліс команданы есеңгіретіп тастаған болуы мүмкін. Тіпті олай болмаса да, Индзагидің қызметінен кетуі – соққы.
Оның орнына келген Кристиан Киву – жаңа бапкер, тіпті А сериясының өзінде оншақты ғана матч өткізген. Құрамы – мықты, алайда қосалқы ойыншылар аз, көшбасшылар шаршаған. Мысалы, Лаутаро Мартинес көктем бойы ауырсынуға қарамай ойнады – себебі клубта оны алмастыра алатын шабуылшы жоқ. Бұл – үлкен мәселе.
«Ривер Плейт» соңғы 10 матчта жеңілмеген, ал Либертадорес кубогының топтық кезеңінде 6 ойын бәрінде жеңіске жеткен. Егер осы қарқынын сақтап, «Монтеррей» мен «Интерге» есе жібермесе, плей-оффты өзіне қамтамасыз етеді. Бұл – нәтижеге ойнайтын, жүйесі орныққан команда.
«Монтеррей» – төрт жыл бұрынғы КОНКАКАФ ЧЛ жеңімпазы, «Урава» – үш жыл бұрынғы Азия чемпиондар лигасының иегері. Қазіргі уақытта бұл екі клуб та өз лигаларында аса көзге түсе алмай жүр. Сондықтан керемет сенсациялар күтуге болмайды.
«Интерді» келесі кезеңге жеке шеберлігі жоғары футболшылар шығарып алады, ал «Ривер Плейтті» – бірнеше ай бойы тоқтаусыз жұмыс істеп тұрған жүйе. Бұл топта барлық команда ұпай жоғалтады, әрқайсысы кемінде бір ұпай жинайды, ал «Интер» – шаршаған күйі мен жаттықтырушы ауысымының кесірінен бірінші орынды алмайды.
F тобы: Флуминенсе, Боруссия Дортмунд, Ульсан Хёндэ, Мамелоди Сандаунз
Бұл турнирге Бразилиядан бірден төрт команда қатысады - бұл, әрине, көптік етеді. Осыны ескерсек, ФИФА-ның бір елден тек екі еуропалық клубқа ғана рұқсат бергені таңғалдырады. Соның салдарынан АҚШ-та өтетін додаға «Зальцбург» барады, ал мысалы, «Барселона» қалды. Келесі жолы бұл формат өзгеруі мүмкін. Ал әзірге – тағы бір бразилиялық клуб.
«Флуминенсе» өз лигасында үздіктер қатарында, бірақ сонымен бірге - үздік ондық ішіндегі ең көп гол жіберген команда. Бұл- ойын-сауықты, шабуылға негізделген чемпионаттың өкілі.
Дәл осындай сипаттама «Боруссияға» да жарасады. Олар Бундеслиганың соңғы сегіз матчында кемі үш голдан тіркелген кездесулермен аяқтады.
«Ульсан Хёндэ» - соңғы алты матчтың бәрінде де гол соққан әрі гол жіберген ұжым.
«Мамелоди Сандаунз» да көңілді футболды ұнататын клуб: соңғы он кездесудің бәрінде де гол соғып келеді.
Бұл - бүкіл турнирдегі ең әсерлі топ болуы мүмкін. Себебі мұндағы әр команда қорғаныстан гөрі шабуылға иек артады.
Сол себепті «Боруссия» топтан оңай өтеді: ойыншылардың жекелеген шеберлігі бойынша өзгелерден жоғары. Ал екінші орынға ең қисынды үміткер – «Флуминенсе», бірақ бұл жолы тәуекелге барып көрейік: алаңдағы бейберекет ойын жағдайында тосын нәтиже тіркелуі ғажап емес.
Бразилиялықтар әрқашан жеңіске жетуі шарт емес қой. Бұл жолы плей-оффқа Оңтүстік Африка өкілі өтсін.
G тобы: Манчестер Сити, Видад, Әл-Айн, Ювентус
Бұл топта тек «Манчестер Ситиге» ғана сенім мол. Команда әлем чемпионаты алдындағы соңғы 13 матчтың тек біреуінде ғана жеңілген. Иә, ол – Англия Кубогының финалы еді, бірақ сол ойында да «Сити» допты жақсы жүргізді – тек сәттілік жетіспеді.
Родри жарақатынан оралды, ал Шеркидің трансфері дер кезінде рәсімделді – турнирдің шешуші кезеңдеріне «алтылық» та, «ондық» та бар.
«Ювентус» турнирге рейтинг арқылы қосылды. Бірақ соңғы 6 матчта тек 3 жеңіске жеткен, ал жаңа бапкер келгелі сырт алаңда 5 кездесудің тек біреуінде ғана жеңіске жетті.
«Видад» бұл турнирге 2022 жылы қатысқан. Ол кезде Сауд Арабиясына жұлдыздар жиналмай тұрып-ақ «Әл-Хиләлдан» жеңілген. 2017 жылғы турнирде де алғашқы матчта жапон клубынан ұтылып, бірден ұшып кеткен. Яғни, бұл командадан үлкен нәтиже күту қиын.
Ал «Әл-Айн» – шынымен қызық клуб. Өткен маусымда олар Азия чемпиондар лигасын жеңіп алды. Жолда қарсылас болған Роналду ойнайтын «Әл-Насрды» да, жұлдыздарға толы «Әл-Хиләлді» де сүріндірді. Ешқандай жекелеген жұлдыздарсыз, таза ұжымдық ойынмен. Мүмкін, бұл команда шынымен мықты ма?
Сондықтан бір батыл болжам жасаймын: плей-офф кезеңіне «Ювентус» емес, «Әл-Айн» шығады. Азия атынан, «Әл.Хиләлдан» бөлек, үміт артуға тұрарлық жалғыз команда – осы. Бір жыл бұрын ең мықтыларды жеңген ұжым бұл жолы да өз ісін жасай алады.
Ал «Сити» топтан бірінші орынмен шығады. Ал «Видад» тіпті бір ұпай жинауы да екіталай.
H тобы: Реал Мадрид, Әл-Хиләл, Пачука, Ред Булл Зальцбург
«Пачука» бір жыл бұрын КОНКАКАФ чемпиондар лигасын жеңіп алды, алайда сол жеңістен кейін команда іштей ыдырады. Қазіргі маусымда жеңілісі жеңісінен көп.
«Зальцбург» қатарынан екі жыл Аустрия біріншілігін «Штурмға» «сыйлап» берді. Тіпті өз чемпион болған жылдарында да Еуропада жарқырап көрінбеген. Өткен маусымдағы Чемпиондар лигасында – 8 турда 7 жеңіліс.
Яғни, бұл топта нақты бәсеке болмайды: андердогтар деген атына сай емес – олар кәдімгі «чихуахуа».
«Реал Мадрид» маусымды сәтсіз өткізді, бапкер де ауыстырды. Бірақ бұл – маңызды емес. Маңыздысы – мадридтік клубтың құрамы әлі де әлемдегі ең үздіктердің бірі, тіпті, ең мықтысы шығар.
Осындай сапамен жартылай финалға дейін ешқандай идеясыз-ақ, тек шеберлікпен жетуге болады.
Дәл осылай, тек ширек финалға дейінгі жолда, «Әл-Хиләл» де сипаттауға болады. Митрович, Милинкович-Савич, Кулибали, Боно – әр шепте кем дегенде бір экс-еуропалық жұлдыз бар.
Бапкері – Симоне Индзаги. Ол ӘЧ басталғанша командаға тың жүйе үйретіп үлгермейді, бірақ матч барысында шешуші сәттерде дұрыс шешім қабылдай алады. Бұл кем дегенде екі-үш жеңіске жеткізеді.
Бұл топта интрига жоқ: «Пачука» мен «Зальцбург» жарыс жолынан ерте шығады.
«Реал» мен «Әл-Хиләл» бірінші және екінші орынды өзара кездесуінде шешеді - бұл матч, айта кетейік, бірінші турда өтеді.
Плей-офф кезеңі
«А» тобының жеңімпазы «B» тобының екінші орнына қарсы, «С» тобының бірінші орны – «D» тобының екіншісіне қарсы және сол тәрізді — бәрімізге жақсы таныс әлем чемпионатының сызбасы.
Турнирдің ширек финалына дейінгі сценарийді болжау – бос әурешілік, ал алғашқы раундты алдын ала шамалауға болады.
«ПСЖ» ширек финалға сенімді түрде өтеді. «Атлетико» – аздап күмәнмен, бірақ өтуі тиіс.
«Бавария» мен «Челси», егер кездейсоқ бір-біріне тап болмаса, жарыстан ерте шығып қалмайды.
Ал «E» мен «F» топтарының жұптары қызық болуы мүмкін: «Интер» мен «Боруссия» топтық кезеңде сүрініп, екінші орын алса – бұл оларды фавориттен аутсайдерге айналдырады.
Сол себепті «Ривер Плейттің» кем дегенде біреуінен озып, келесі кезеңге өту мүмкіндігі бар.
«Манчестер Сити» топта жеңісіне күмән жоқ. Бірақ плей-оффтың алғашқы раундында-ақ «Реал» не «Әл-Хиләлмен» кездеседі.
Яғни, осы үштіктің біреуі ширек финалға шықпай қалады. Қазірше болжау: Сауд Арабиясының клубы турнирмен қош айтысады.
Ширек финалда Еуропадан тысқары тек бір-екі клуб қана болуы мүмкін. Ал жартылай финалда тіпті біреуі де шықпай қалуы ықтимал.
Сондықтан финалдық бәсекеде жеңіске жету ықтималдығы жоғары клубтар – бәрімізге таныс грандтар.
Басты фавориттер: «Реал Мадрид», «Манчестер Сити», «ПСЖ», «Бавария». «Реал» маусымды құтқаруға талпынуда, ал сапында Мбаппе бар - соңғы 8 матчтың бәрінде гол соққан ойыншы. Қазіргі таңда әлемдегі ең мықты футболшы ма? Бәлкім. «Сити» – тың, құрамын жаңартқан, әрдайым қауіпті команда. «ПСЖ» – Чемпиондар лигасының жеңімпазы, демек, деңгейі дәлелдеуді қажет етпейді. «Бавария» – турнирдегі ең мықты шабуыл желісіне ие. Бұл төртеудің әрқайсысы финалға жетуге қабілетті. Жартылай финал – бұл арман матчтар болады. Мұнда әлсіздер жоқ. Әрбір ұжым өз жолын дәлелдегісі келеді.
Бапкерлер болса, әр матчтан кейін бұл турнирдің қаншалықты «маңызсыз» екенін айтса да, келесі кездесуге ең мықты құрамын шығарады.
Себебі мұндай бәсекеде ешкім де трофейден бас тартқысы келмейді.
