Сметовтің ізбасары ма? 2026 жылғы әлем чемпионатында күміс алған Шерзод Давлатов кім
Қазақстандық дзюдошылар туралы тағы да айтуға себеп бар. Бакуде Шерзод Давлатов әлем чемпионатының финалына дейін жетіп, күміс жүлдегер атанды. Шешуші белдесуде қазақстандық татами қожайыны Ахмад Юсифовтан жеңілді, дегенмен жекпе-жас барысында есепте алда болған еді, деп хабарлайды Sports24.kz.
24 жастағы Давлатов үшін бұл — ересектер арасындағы әлем чемпионатындағы алғашқы жүлде. Ал нәтиже Қазақстан дзюдосында ерте ме, кеш пе оның орнын басуға тура келетін спортшының кім екені тұрғысынан ерекше қызық.
Елдос Сметов отандық дзюдодағы 60 келіге дейінгі салмақ дәрежесінің басты есімі болып қала береді.
Олимпиада чемпионы, барлық жүлде жиынтығының иегері әрі әлем чемпионы — бұл меженің биіктігі соншалық, «ізбасар» сөзі әзірге аванс ретінде ғана естіледі.
Спорттық тәртіппен өмір сүруді ерте бастаған жігіт
Шерзод дзюдоға бес жасында келді. Одан кейін оның балалық шағы біртіндеп кәсіби спортшының өміріне ұқсай бастады: жаттығуларға байланысты Давлатов Қазақстанның әртүрлі қалаларындағы спорт мектеп-интернаттарында тұрды.
2017 жылдың өзінде Давлатов кадеттер арасындағы Азия чемпионатында жеңіске жетіп, кейін бұл нәтижені қайталады. 2021 жылы жастар арасындағы әлем чемпионатында қола жүлде қосты. Одан әрі ересектер арасындағы элитаға тез ауысуы керек сияқты еді, алайда Давлатов күтуге мәжбүр болды.
Ол алғашқы ірі ересектер титулын тек 2024 жылы жеңіп алды — Загребтегі Гран-при турнирінде топ жарды. Сол жылы Ташкентте өткен әскери қызметшілер арасындағы әлем чемпионатының финалына жетіп, отандасы Нұрқанат Серікбаевтан жеңілді.
Ал бір жылдан кейін Будапеште өткен ересектер арасындағы әлем чемпионатында Давлатов жарысты екінші белдесуінде аяқтады.
Сондықтан Бакуге дейін оны медальдің басты үміткері деп атау қиын еді.
Ол кім және қайдан шыққан?
Ол 2001 жылғы 17 қарашада дүниеге келген, Алматыда өскен. Анасы — өзбек, әкесі — қазақ.
Давлатов тегі оқырманға дыбысталуы жағынан мүлде басқа адам — Сергей Довлатов арқылы таныс болуы мүмкін. Бірақ Шерзодтың өз тарихы бар және ол әдебиеттен басталмайды.
Оның есімі туралы да осыны айтуға болады: Шерзод — қазақстандықтарға танысырақ Шерзат есімінің өзбекше немесе парсыша нұсқасы деуге келеді. Соған қарамастан дзюдошы өзінің санаулы сұхбаттарын қазақ тілінде береді.
Тамызда, әлем чемпионатына небәрі екі ай қалғанда, Давлатов Лозаннадағы Гран-при турнирінде жеңіске жетіп, Олимпиада-2024-тің жеке сайысындағы күміс жүлдегер Лука Мхеидзені ұтты. Парижде Елдос Сметов жеңілген сол французды.
Баку оның мәртебесін өзгертті
Әлем чемпионатының бірінші күнінде Давлатов Тәжікстан өкілі Лоик Кабдудинов пен Бурунди спортшысы Рауль Бриллиант Нганжиден басым түсті. Ширек финалда 2025 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері Ромен Валадье-Пикармен кездесіп, жеңіске жетті. Алайда нағыз сынақ алда еді.
Жартылай финалда Давлатов қазіргі әлем чемпионы, Олимпиада-2024-тің қола жүлдегері әрі дивизиондағы ең атақты спортшылардың бірі Рюдзю Нагаямаға қарсы шықты. Белдесу голден скорға дейін созылып, онда қазақстандық жеңісті жұлып әкетті.
Соңғы қарсылас тек деңгейі жағынан емес, атмосфера тұрғысынан да аса қолайсыз еді. Юсифов Әзербайжан атынан өнер көрсетті, ал Бакудегі бүкіл зал алаң иесінің жеңісін күтті.
Давлатов белдесу барысында алда келе жатты. Бірақ соңына қарай Юсифов ұстап тұру әдісін орындап, төреші иппон белгіледі.
Алтын турнир қожайынына бұйырды, ал Давлатов күміспен шектелді.
Келесі Сметов пе?
Финалдан кейін оны Сметовпен салыстыру сөзсіз бола түсті. Дегенмен мұндай асығыс қорытынды жасауға әлі ерте. Сметов мансабын жылдар бойы қалыптастырып, Қазақстан тарихындағы ең табысты дзюдошылардың біріне айналды.
Ал Давлатов ересектер арасындағы әлем чемпионатының тұғырына алғаш рет көтерілді.
Сонымен бірге оның өзін кіммен салыстыратынын жақсы түсінетіні анық.
«Дзюдо туралы сөз болғанда, бірден біздің ағамыз Елдос еске түседі. Біз бәріміз оның ізін басып келеміз», — деген еді Давлатов.
Бәлкім, Баку күмісі Шерзод Давлатовтың 60 келіге дейінгі салмақта жаңа көшбасшы болатынын білдірмейтін шығар. Бірақ қазіргі әлем чемпионын жеңіп, әлем чемпионатындағы алғашқы финалына шыққаннан кейін бұл сұрақ енді орынсыз қойылғандай көрінбейді.
