UFC жауынгерлерінің рейтингі: 2026 жылғы UFC чемпиондарының тізімі

UFC жекпе-жекшілерінің рейтингі бұл лиганың барлық салмақ дәрежелеріндегі үздік спортшылардың апта сайын жаңартылып отыратын тізімі. Сондай-ақ дивизион мен салмаққа қарамастан үздіктерді анықтайтын «Pound-for-Pound» (P4P) рейтингі де бар. 2026 жылға дейін мұндай рейтингтерді арнайы қазылар алқасы құрастырды. Биыл жазда Ultimate Fighting Championship рейтингті есептеудің жаңа жүйесін енгізді. Не өзгерді және бүгінде UFC рейтингі қалай жұмыс істейді - бұл туралы материалымыздан оқыңыз.

UFC рейтингтері: салмақ дәрежелері және Pound-for-Pound

UFC-дің жекелеген салмақ дәрежелерін ескеретін рейтингі ерлер мен әйелдер арасында да жасалады. Қазіргі тізімдермен промоушеннің ресми сайтынан әрдайым танысуға болады. Әр салмақтағы чемпион өз белдігін сақтап тұрған кезде оның позициясы өзгермейді. 15 адамнан тұратын үміткерлер тізімі соңғы нәтижелерге байланысты апта сайын жаңартылады.

Қазіргі таңда UFC рейтингі 11 санат бойынша жүргізіледі - ерлер арасында 8 және әйелдер арасында 3. Flyweight және Bantamweight дивизиондарында екі жыныстың да спортшылары жарысады. Strawweight салмағы тек әйелдерге арналған, ал қалғандары - тек ерлерге арналған.

* 01.10.2026 жағдай бойынша.

UFC-де салмақ дәрежелері мен жекпе-жекшілер бір-біріне қатаң байланыстырылмаған. Кейде бір спортшы екі немесе одан да көп дивизионның рейтингінде қатар көрсетіледі. Мысалы, осы мақала жазылған кезде бразилиялық Алекс Перейра Light Heavyweight (жартылай ауыр салмақ) рейтингінде бірінші, ал Heavyweight (ауыр салмақ) рейтингінде үшінші орында болды. Бірақ бұл - сирек кездесетін жағдай.

Pound-for-Pound

Pound-for-Pound - дивизионға қарамастан UFC-дегі үздік жекпе-жекшілерді анықтайтын шартты рейтинг. Мұнда кез келген баға субъективті сипатқа ие, өйткені чемпиондарды салыстыруға тура келеді, ал олардың көпшілігі октагонда ешқашан кездеспейді. Әрине, ең жеңіл салмақта өнер көрсететін спортшылардың дәл сондай ірі қарсыластармен шынайы жекпе-жекте жеңіске жету мүмкіндігі аз. Бұл рейтингті жасау кезінде жекпе-жекшінің техникасы, өз дивизионындағы өнер көрсету тарихы, қарсыластарының деңгейі және жекпе-жектерінің тартымдылығы ескеріледі. Яғни ауыр салмақтың болуы ешқандай артықшылық бермейді.

UFC-дің Pound-for-Pound рейтингі алғаш рет 2013 жылы ресми түрде ұсынылды. 2026 жылғы 28 қыркүйектегі жағдай бойынша ерлер арасындағы алғашқы бестікке мыналар кірді:

1. Ислам Махачев (Ресей).
2. Александр Волкановски (Австралия).
3. Джастин Гейджи (АҚШ).
4. Петр Ян (Ресей).
5. Илья Топурия (Грузия).

Әйелдер арасындағы UFC жекпе-жекшілерінің салмақ дәрежелерінен тыс рейтингі былай көрінді:

1. Валентина Шевченко (Қырғызстан).
2. Кайла Харрисон (АҚШ).
3. Чжан Вэйли (Қытай).
4. Наталия Силва (Бразилия).
5. Маккензи Дерн (АҚШ).

UFC-дегі топ жекпе-жекшілер үшін P4P рейтингі тек көпшіліктің мойындауын білдірмейді. Мұндай UFC рейтингіне ену - тиісті қаржылық шарттары бар элиталық мәртебе.

UFC рейтингтерінің спорттық маңызы

Ресми түрде UFC дивизионының рейтингіндегі жоғары позиция чемпионмен титулдық жекпе-жек өткізу үшін міндетті шарт болып саналады, бірақ ерекшеліктер де болады. UFC - максималды пайда табуға бағытталған коммерциялық ұйым, сондықтан дәл қазір өзіне қай жекпе-жектердің тиімді екенін өзі шешеді.

Мысалы, аты аңызға айналған Конор Макгрегор ұзақ уақыттан бері UFC-дің жартылай орта салмақтағы рейтингіне кірмейді. Соған қарамастан ол бес жылдық үзілістен кейін жақында ірі «номерлік» турнирде басты жекпе-жекке ие болды. Жеңіске жеткен жағдайда жекпе-жекші бірден UFC чемпионы атағы үшін жекпе-жекке шығуы мүмкін еді деген болжам өте жоғары болды, бұл туралы Дана Уайт ашық мәлімдеген. Макгрегор жеңілді, сондықтан оның жеңісі жағдайында не болатынын енді білмейміз, бірақ мұндай сценарийдің спорттық қағидаға қайшы келетіні анық. Қазіргі UFC жартылай орта салмағында титулға лайықты үміткерлер әлдеқайда көп.

Алайда мұндай ерекшеліктердің болуы мүмкін екенін қабылдауға тура келеді. Жекпе-жекшінің танымал аты мен бұрынғы жоғары танымалдығы оған UFC-де ерекше қарым-қатынасқа үміттенуге мүмкіндік береді. Жаңа салмаққа ауысуды шешкен чемпиондардың да артықшылықтары бар. Оларға осы дивизиондағы UFC рейтингінің басқа үміткерлерін айналып өтіп, бірден титулдық жекпе-жекке шығу мүмкіндігі жиі беріледі. Мысалы, қазіргі P4P рейтингінің көшбасшысы Ислам Махачев UFC-дің орта салмағына ауысып, тарихта үш салмақта чемпион болған алғашқы жекпе-жекші атануға қарсы емес екенін мәлімдеген. Егер ол осындай шешім қабылдаса, ұйым оған, ең ықтимал, бірден белдік үшін жекпе-жек ұйымдастырып, қалған үміткерлерді кейінге ысырады.

Жоғарыда айтылғандардың бәріне қарамастан, UFC рейтингіне ену спорттық тұрғыдан шынымен өте маңызды. Бейресми тәртіп бойынша бірінші орын өз салмағындағы чемпионмен кездесуге құқық береді. Жоғарыда аталған ерекше жағдайлардың бірі орын алса да, лига жекпе-жекшіні ұзақ уақыт елемей отыра алмайды. Топ-5 қатарында болу UFC-дегі беделді үміткерлік жекпе-жекке немесе жарақат алған қатысушылардың бірін алмастырып, оған қатысу мүмкіндігіне үміттенуге мүмкіндік береді.

Қаржылық пайда туралы да ұмытпау керек. UFC-дегі салмақ дәрежелерін басқаратын чемпиондар ең жоғары гонорарлар мен PPV-бонустарын (ақылы трансляциялардан түсетін табыстың пайызын) алатыны белгілі. Ресми топ үміткерлері де рейтингке енді ғана жол бастап келе жатқан немесе онда төмен позицияларда тұрған спортшылармен салыстырғанда тиімдірек шарттарға үміт арта алады.

UFC рейтингтері 2026 жылға дейін қалай жасалды

UFC-дің алғашқы рейтингі 2013 жылдың ақпанында жарияланды. Оның негізінде танымал спорт журналистерінен құралған қазылар алқасының дауыс беру нәтижелері жатты. Процедура қарапайым болды. Әр апта сайын бағалаушылар әр дивизион бойынша топ-15 тізімі көрсетілген бюллетеньдерді жіберді. UFC салмақ дәрежелерінің чемпиондары, жоғарыда айтқанымыздай, негізгі дауыс беруге қатыспады. Олар үшін тек UFC Pound-for-Pound рейтингі қалды. Салмақтағы қалған жекпе-жекшілер 15-орыннан 1-орынға дейінгі тәртіппен көрсетілді. Бюллетеньдерді алғаннан кейін UFC олардың нәтижелерін ортақ көрсеткішке келтірді.

UFC-дің жеңіл, ауыр немесе жартылай орта салмағын көрсететін рейтингке тек «белсенді» жекпе-жекшілер енгізілді. Бірақ мұнда кімнің тізімде соңына дейін қалатынын, ал кімнің тым ұзақ үзілісіне байланысты шығарылатынын лиганың өзі шешті. Бұл критерий үнемі пікірталас тудырды. Кейбір танымал UFC чемпиондары бірнеше жыл бойы жекпе-жек өткізбесе де, өз салмағындағы топ-15 қатарындағы орнын сақтап қана қоймай, тіпті позицияларын жақсарта алды.

2026 жылдың жазына дейін UFC-дің үздік жекпе-жекшілерін анықтаған формат үнемі сынға ұшырады. Бұрынғы UFC рейтингіне қойылған негізгі талаптар:

• Субъективтілік. Жекелеген журналистер нақты нәтижелерге қарағанда өздерінің жеке ұнатуларына көбірек сүйенді.
• Құзыреттіліктің жеткіліксіздігі. UFC қазылар алқасының барлық мүшесі аралас жекпе-жек өнерін терең түсіне бермейді, сондықтан спортшылардың жоғары медиалық танымалдығы оларға жиі лайықсыз артықшылық берді.
• Бағалаудың нақты критерийлерінің болмауы. Чемпиондар мен топ жекпе-жекшілер жылына екіден көп жекпе-жек сирек өткізеді, ал UFC ауыр салмақтағы және басқа дивизиондардағы спортшылардың рейтингі апта сайын жаңартылады. Кезекті тізімді жасау кезінде соңғы нәтижелерден басқа нені басшылыққа алу керек екенін әркім өзі шешті.

Ақырында қоғамның талаптары ескерілді. 2026 жылғы маусымда негізінде таза математикалық есептеу жатқан жаңа UFC рейтингі енгізілді. Жүйені Meta компаниясы әзірледі.

Meta ұсынған UFC рейтингінің жаңа жүйесі

Бірден айта кетейік, журналистердің дауыс беруіне негізделген UFC рейтингі әзірге де қолжетімді. Промоушеннің сайтында қажетті нұсқаға ауысу арқылы екі нұсқамен де - Media және Meta - танысуға болады. Жаңа модель тек салмақ дәрежелері бойынша рейтингтерді ұсынады. Онда Pound-for-Pound тізімдері жоқ. Салмақ дәрежесінен тыс UFC-дегі ең үздік жекпе-жекшіні әлі де тек сарапшы-журналистер анықтайды.

Meta жүйесі шахматта спортшылардың салыстырмалы деңгейін есептеу үшін қолданылатын Эло әдісіне негізделген. Оның негізгі қағидалары:

• бағалаудың ең маңызды факторлары - жеңіс және UFC дивизионындағы қарсыластың рейтингі;
• жекпе-жектің статистикасы мен тартымдылығы ескерілмейді;
• белсендірек спортшылар UFC рейтингінде басымдыққа ие болады;
• тізімдерді жасау кезінде адам факторы болмайды, бірақ UFC жекпе-жекшілерді рейтингтерден шығару немесе, керісінше, кезектен тыс титулдық жекпе-жек беру құқығын сақтайды.

Бұрынғыдай, жеңістер - жоғары көтерілу үшін басты шарт. Қарсыластар деңгейінің маңызы айтарлықтай артты. Дәстүрлі түрде UFC-дің топ жекпе-жекшілері мәртебесі жоғары қарсыласты жеңген кезде рейтингте жоғарылайтын, бірақ мұның рейтингке нақты қалай әсер ететіні түсініксіз еді. Жаңа тәсіл бойынша жеңімпаз UFC тізімінде жай ғана жоғары көтерілмейді, ол міндетті түрде жеңілген қарсыласынан озады. Мысалы, 10-орындағы жекпе-жекшінің 6-орындағы қарсыласын жеңуі жеңімпаздың өз салмағында кем дегенде 6-орынға көтерілуін білдіреді. Белгілі бір жағдайларда ол UFC рейтингінде одан да жоғары позицияға шығуы мүмкін.

Жекпе-жекті мерзімінен бұрын аяқтау да қосымша ынталандырылады. Ал UFC төрешілерінің бірауыздан қабылдаған шешімімен жеңу бөлінген шешіммен жеңіске қарағанда артықшылық бермейді, өйткені екі жағдайда да адам факторы бар. Әзірлеушілер маңызды соққылар саны сияқты статистикалық көрсеткіштерді де ескермеуге шешім қабылдады.

Дәстүрлі рейтинг, мейлі UFC-дің ауыр немесе ең жеңіл салмағы болсын, октагонға сирек шығатын «жалқау» спортшыларға жеткілікті дәрежеде жұмсақ қарайтын. Танымал чемпиондар бірнеше ай бойы жекпе-жек өткізбегеннен кейін де топта жиі қала берді. Енді жағдай өзгерді. Ұзақ үзіліс UFC рейтингіндегі позицияға міндетті түрде кері әсер етеді. Сондай-ақ әрбір жаңа есептеу кезінде бұрыннан өткен жекпе-жектердегі жеңістердің маңызы төмендейді.

Бағалаудағы айырмашылықтың айқын мысалы - UFC-дің жартылай жеңіл салмағында өнер көрсететін Яир Родригестің жағдайы. Классикалық рейтингте ол бүгінде жоғары алтыншы орында тұр, ал Meta оны өз тізіміне мүлде енгізбейді. Бұған жекпе-жекшінің октагонға ұзақ уақыт шықпауы және оның соңғы статистикасының бәсекелестерінен нашар болуы себеп. Журналистер бұрынғы жетістіктері мен жоғары танымалдығына байланысты UFC-дің бұрынғы уақытша чемпионын әлі де тізімде ұстап отыр. Meta алгоритмі үшін бұл факторлардың маңызы жоқ, сондықтан ол рейтингтегі жағдайды бірден түбегейлі өзгертті. UFC-дің жартылай жеңіл салмағы бұл тұрғыда жалғыз мысал емес, мұндай жағдай кез келген санатта болуы мүмкін.

Барлық тізім нақты математикалық модель негізінде жасалады. UFC лигасының ұйымдастырушылары бұл процеске еш араласпайды, бірақ олар кез келген спортшыны өз салмағындағы UFC топ-15 рейтингінен шығару және дивизион чемпионымен жекпе-жекке «штаттан тыс» жекпе-жекшіні шақыру құқығын өздерінде қалдырады.

Әрі қарай не болады?

Meta Rankings - 2026 жылғы маусымнан бастап қолданыстағы UFC-дің ресми стандарты. Өтпелі кезеңде жанкүйерлер «адам жасаған» және «машиналық» нұсқаларды салыстыра алуы үшін ескі UFC рейтингін де сақтау туралы шешім қабылданды. Қалай болғанда да, дивизиондардағы нақты ранжирлеуді дәл соңғысы көрсетеді. Ең ықтимал, журналистерге салмаққа қарамастан UFC-дегі үздіктерді анықтау және, әрине, өздерінің бұқаралық ақпарат құралдарындағы күштер арақатынасы туралы көзқарасын ұсыну мүмкіндігі ғана қалады.

Әрине, жаңа модельдің сыншылары бар және бола береді. Машинаның жекелеген нюанстарды ескермейтініне әрдайым шағымдар айтылатын болады. Екінші жағынан, UFC рейтингі әлдеқ

Адилет Кусаинов

Журналист ru, kk

0 0 0 0 0 0