Тек «Қайрат» қана емес: Қазақстан клубтарының еурокубоктардағы ең ауыр бес жеңілісі
Алматылық «Қайраттың» грекиялық «Панатинаикостан» 0:5 есебімен ойсырай жеңілуі Қазақстан клубтық футболы үшін кезекті ауыр сәт болды. Алайда мұндай сәтсіздіктер бұған дейін де болған, тіпті ішкі чемпионатта үстемдік еткен командалар да осындай жағдайға тап болды. Sports24.kz редакциясы қазақстандық клубтардың еурокубоктардағы бес ірі жеңілісін еске алып, сол маусымдардың олардың қатысушылары үшін қалай аяқталғанын баяндайды.
«Русенборг» - «Астана» («Жеңіс»). 7:1 (2007)
Чемпиондар лигасы, екінші іріктеу кезеңі. 2007 жылғы 8 тамыз.
Қазақстандық клубтардың еуротурнирлердегі ең ірі жеңілістерінің бірі Норвегияда тіркелді. Бұған дейін «Жеңіс» атауымен өнер көрсеткен елордалық «Астана» «Русенборгпен» қарымта матчқа өз алаңында 1:3 есебімен жеңілгеннен кейін барды.
Камбэкке деген үміт бірден дерлік сөніп қалды. Бірінші минутта-ақ Юссуф Коне есеп ашса, жетінші минутта Штеффен Иверсен норвегиялықтардың басымдығын еселеді. Ал 17-минутта Абду Разак Траоре есепті 3:0-ге жеткізді. 22-минутта Александр Сучков есеп айырмасын қысқартқанымен, бұл гол жағдайды өзгерте алмады. Үзіліске дейін Коне тағы бір гол соқты, ал екінші таймда алаң иелері қарсыласын ойсырата жеңді. Траоре хет-трик рәсімдесе, Марек Сапара қорытынды есепті 7:1-ге жеткізді.
«Астананың» бас бапкері 2007 жылдың жазында Иван Азовскийдің орнын басқан Александр Ирхин болды. Команда сапында Максим Жалмагамбетов, Эдуард Сергиенко, Антон Чичулин, Мұрат Сүйімагамбетов және жалғыз голдың авторы Александр Сучков өнер көрсетті.
Маусым қалай аяқталды?
Бір жыл бұрын елордалық клуб Қазақстан чемпионы атанып, осының арқасында Чемпиондар лигасында өнер көрсету мүмкіндігіне ие болған еді. Алайда 2007 жылғы маусым әлдеқайда сәтсіз өтті. «Астана» ұлттық біріншілікте сегізінші орын алып, Қазақстан кубогынан 1/8 финалда шығып қалды. Еурокубокта команда екінші іріктеу кезеңінде тоқтады, оған дейін грузиялық «Олимпиді» жеңген болатын.
АЗ - «Астана». 6:0 (2019)
Еуропа лигасы, топтық кезең. 2019 жылғы 24 қазан.
Роман Григорчук жаттықтыратын «Астана» еуропалық турнирлерде өнер көрсету бойынша мол тәжірибеге ие болатын. Алайда Нидерландқа сапар нағыз апатқа айналды.
Алғашқы қиындық 26-минутта негізгі қақпашы Ненад Эриć жарақатына байланысты алаңнан кеткен кезде туындады. Оның орнына Александр Мокин шықты. 39-минутта Теун Копмейнерс пенальтиді дәл орындаса, үзіліс алдында Мирон Боаду алаң иелерінің басымдығын еселеді. Қазақстандық клуб үшін ең жағымсыз оқиға матчтың соңында болды. 77-минуттан бастап АЗ төрт гол соқты. Кэлвин Стенгс, Копмейнерс, Юкинари Сугавара және Уссама Идрисси мергендік танытты. Нәтижесінде «Астана» 0:6 есебімен ойсырай жеңілді.
Команданың бас бапкері украиналық маман Роман Григорчук болды. Оның қарамағында Ненад Эриć, Дмитрий Шомко, Юрий Логвиненко, Иван Маевский, Серікжан Мұжықов, Абзал Бейсебеков және Антонио Рукавина секілді футболшылар өнер көрсетті. Команданың негізгі көшбасшыларының бірі Марин Томасов еді, алайда хорватиялық жартылай қорғаушы бұл кездесуге қатысқан жоқ.
Маусым қалай аяқталды?
Парадокс болғанымен, ауыр жеңіліс «Астананың» ішкі чемпионаттағы басты мақсатына жетуіне кедергі келтірмеді. Елордалық клуб Қазақстан чемпионы атанып, бұл атақты қатарынан алтыншы рет жеңіп алды. «Қайраттан» бір ұпай ғана озып кетті. Еуропадағы жағдай мүлде басқаша болды. Екі аптадан соң АЗ Қазақстанға келіп, елордалық клубты тағы да 5:0 есебімен жеңді. Осылайша, нидерландылық командамен өткен екі матчта «Астана» жауапсыз 11 гол жіберіп алды.
«Жилина» - «Тобыл». 5:0 (2021)
Конференциялар лигасы, үшінші іріктеу кезеңі. 2021 жылғы 12 тамыз.
Қостанайлық «Тобыл» Словакияға өз алаңында «Жилинадан» 0:1 есебімен жеңілгеннен кейін аттанды. Еурокубоктағы жорықты жалғастыруға мүмкіндік бар еді, алайда қарымта кездесу ойсырата жеңіліспен аяқталды.
14-минутта-ақ Давид Дюриш есеп ашты. 41-минутта Матуш Руснак алаң иелерінің басымдығын еселеді. Үзілістен кейін «Жилина» жеңімпаз мәселесін түбегейлі шешті. 64-минутта Ваган Бичахчян мергендік танытса, 81-минутта төртінші голды Тибор Слебодник соқты. Ал негізгі уақытқа қосылған минуттарда Бичахчян дубль рәсімдеді. Қорытынды есеп — словакиялық клубтың пайдасына 5:0, ал екі матчтың нәтижесі бойынша 6:0.
Жеңіліс кезінде «Тобылдың» бас бапкер міндетін Григорий Бабаян кеткеннен кейін қостанайлықтарды басқарған Александр Москаленко атқарып жүрген. Соған қарамастан команда құрамы Қазақстандағы ең мықтылардың бірі саналды. «Тобыл» сапында Асхат Тағыберген, Серікжан Мұжықов, Александр Мокин, Азат Нұрғалиев, Неманья Николич және Игорь Сергеев өнер көрсетті.
Маусым қалай аяқталды?
Словакияда бес гол жіберіп алғанына қарамастан, бірнеше айдан кейін «Тобыл» Қазақстан чемпионы атанды. Қостанайлықтар 2010 жылдан бері алғаш рет ұлттық біріншіліктің алтын медальдарын жеңіп алды. Осылайша, клубтың еурокубоктардағы ең ірі жеңілістерінің бірі чемпиондық триумфқа толы маусымда тіркелді.
«Динамо» Киев - «Ақтөбе». 5:1 (2013)
Еуропа лигасы, плей-офф кезеңі. 2013 жылғы 29 тамыз.
2013 жылы «Ақтөбе» Еуропа лигасының топтық кезеңіне тарихи жолдама алуға жақын болды. Қазақстандық клуб грузиялық «Торпедоны», норвегиялық «Хёддті» және исландиялық «Брейдабликті» жарыстан шығарды. Соңғы кедергі киевтік «Динамо» болды. Қазақстандағы алғашқы кездесу украиналық клубтың 3:2 есебіндегі жеңісімен аяқталды.
Қарымта матчта «Ақтөбе» алғашқы минуттардан-ақ күрделі мәселеге тап болды. Оныншы минутта Джермейн Ленс алаң иелерін алға шығарды. 31-минутта Роман Безус басымдықты арттырса, көп ұзамай Дьемерси Мбокани есепті 3:0-ге жеткізді. Қазақстандықтарға 38-минутта Александр Гейнрих пенальтиден гол соғып, жауап берудің сәті түсті. Алайда үзілістен кейін Браун Идейе тағы бір он бір метрлік айып добын орындады, ал Олег Гусев есепті ірі етті. «Ақтөбе» 1:5 есебімен жеңіліп, екі матчтың қорытындысы бойынша 3:8 есебімен жол берді.
Ақтөбеліктердің бас бапкері Владимир Мухановтың орнын басқан Владимир Никитенко болды. Сол команданың көзге түскен ойыншылары қатарында Андрей Сидельников, Петр Бадло, Самат Смақов, Марат Хайруллин, Асхат Тағыберген және Александр Гейнрих болды. Соңғысы Киевте «Ақтөбенің» жалғыз голын соқты.
Маусым қалай аяқталды?
Еуропа лигасының іріктеу кезеңінің соңғы раундындағы сәтсіздікке қарамастан, «Ақтөбе» Қазақстан чемпионы атанды. Оның үстіне, алтын медальдардың тағдыры маусымның драмалық соңында шешілді. «Ордабасымен» өткен соңғы турда ақтөбеліктер есепте екі рет артта қалды. Алайда жас Абат Аймбетов есепті 2:2-ге жеткізді. Осы тең нәтиже командаға бірінші орынды сақтап, «Астанадан» озып шығуға мүмкіндік берді. Бұдан бөлек, «Ақтөбе» Қазақстан кубогының жартылай финалына дейін жетті.
«Шахтер» - МТЗ-РИПО. 1:5 (2006)
Интертото кубогы, бірінші раунд. 2006 жылғы 17 маусым.
Қарағандылық «Шахтердің» еурокубоктардағы ең жағымсыз жеңілістерінің бірі өз алаңында тіркелді. Қазақстандықтардың қарсыласы беларусьтік МТЗ-РИПО болды.
Бірінші тайм салыстырмалы түрде сабырлы өтті, алайда үзіліс алдында қонақтар есеп ашты. Осыдан кейін оқиғалар алаң иелері үшін ең қолайсыз сценарий бойынша өрбіді. 52-минутта Вячеслав Глеб қонақтардың екінші голын соқты. 62-минутта Боян Мамич есепті 3:0-ге жеткізсе, екі минуттан кейін Олег Страханович төртінші голды салды. 67-минутта Нилтон Мендес «Шахтердің» есеп айырмасын қысқартты. Алайда соңғы сөз беларусьтік клубтың еншісінде қалды: Мамич дубль рәсімдеп, қорытынды есепті 5:1-ге жеткізді.
Қарағандылықтардың бас бапкері 2006 жылдың сәуірінде Вахид Масудов кеткеннен кейін команданы қабылдаған Сергей Мищенко болды. Құрамда Андрей Финонченко, Нилтон Мендес, Евгений Лунёв, Олег Корниенко және Сергей Сарана өнер көрсетті.
Маусым қалай аяқталды?
Қазақстан чемпионатында «Шахтер» төртінші орын алды. Ел кубогында қарағандылық команда жартылай финалға дейін жетті. Маусымның басты футболшыларының бірі Андрей Финонченко болды: ол ұлттық біріншілікте 16 гол соқты.
Еуропадағы ірі жеңілістер Қазақстандағы чемпиондыққа неге әрдайым кедергі бола бермейді?
Осы бес матчтың тарихы Қазақстан клубтық футболының қызықты бір ерекшелігін көрсетеді. Еурокубоктағы ірі жеңіліс команданың ішкі аренадағы әлсіздігін әрдайым білдіре бермейді. 2013 жылы «Ақтөбе», 2019 жылы «Астана» және 2021 жылы «Тобыл» еуропалық қарсыластарынан ауыр жеңілгеніне қарамастан, Қазақстан чемпионы атанды.
Бұл клубтардың кейбірінде мықты құрам, тәжірибелі бапкерлер және ұлттық құрама футболшылары болды. Қазір «Қайраттың» «Панатинакостан» ойсырай жеңілуінен кейін де осындай сұрақтар туындап отыр. Қазақстан чемпиондығы үшін күресе алатын клуб еуропалық қарсыласымен ойында неге соншалықты қиын жағдайға тап болады?
Бұған ойын қарқынындағы айырмашылық, мүмкіндіктерді пайдалану сапасы, құрамның тереңдігі және футболшылардың жеке шеберлігі секілді факторлардың жиынтығы себеп болуы мүмкін. Алайда тарих көрсеткендей, Еуропадағы ең ауыр жеңілістердің өзі сәтті маусымға нүкте қоя бермейді.
